سبد خرید
0

سبد خرید شما خالی است.

حساب کاربری

یا

حداقل 8 کاراکتر

41139021

با ما در تماس باشید

راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای

راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای
زمان مطالعه : 128 دقیقهنویسنده :
تاریخ انتشار : 7 اسفند 1404

فهرست مطالب این صفحه

لایک0

اشتراک

در دنیای مدرن، داده‌ها فقط چند فایل ساده نیستند. اطلاعات امروز شامل قراردادهای مالی، پروژه‌های سازمانی، عکس‌های خانوادگی، اسناد حقوقی، آرشیوهای چندساله و حتی زیرساخت‌های دیجیتال کسب‌وکارها هستند. از دست رفتن داده‌ها می‌تواند از یک ناراحتی ساده شخصی تا یک بحران جدی اقتصادی یا حقوقی تبدیل شود.

راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای
کابوس پاک شدن اطلاعات

در چنین شرایطی، بازیابی اطلاعات دیگر یک مهارت فرعی نیست، بلکه یک دانش تخصصی است که ترکیبی از مهندسی سخت‌افزار، تحلیل سیستم‌فایل، الگوریتم‌های باینری و حتی فارنزیک دیجیتال را شامل می‌شود.

بسیاری از کاربران تصور می‌کنند وقتی فایلی حذف می‌شود، بلافاصله برای همیشه نابود شده است. اما واقعیت پیچیده‌تر از این تصور است. فرآیند حذف فایل در سیستم‌عامل‌ها معمولاً یک حذف «منطقی» است نه حذف فیزیکی. همین شکاف میان حذف منطقی و حذف فیزیکی، پایه و اساس علم دیتا ریکاوری را تشکیل می‌دهد.

در ادامه، ابتدا ساختار فنی رسانه‌های ذخیره‌سازی را بررسی می‌کنیم، زیرا بدون درک معماری HDD و SSD، فهم عمیق بازیابی اطلاعات ممکن نیست.

معماری فیزیکی و منطقی هارد دیسک (HDD) و تأثیر آن بر بازیابی اطلاعات

معماری فیزیکی و منطقی هارد دیسک (HDD) و تأثیر آن بر بازیابی اطلاعات

ساختار داخلی HDD

هارد دیسک‌های سنتی (Hard Disk Drive) مبتنی بر اصول مغناطیس و مکانیک هستند. داخل یک HDD اجزای زیر وجود دارد:

  • پلاترهای چرخان با پوشش مغناطیسی
  • هد خواندن/نوشتن
  • بازوی متحرک هد
  • موتور چرخان
  • برد کنترل الکترونیکی (PCB)

پلاترها با سرعتی بین ۵۴۰۰ تا ۷۲۰۰ دور در دقیقه می‌چرخند (در مدل‌های سروری حتی بیشتر). داده‌ها به صورت الگوهای مغناطیسی روی شیارهای هم‌مرکز (Tracks) نوشته می‌شوند و هر Track به سکتورهای کوچکتر تقسیم می‌شود.

نحوه ذخیره بیت‌ها

هر بیت داده به صورت تغییر قطب مغناطیسی در سطح پلاتر ذخیره می‌شود. وقتی داده نوشته می‌شود، هد با ایجاد میدان مغناطیسی جهت بیت‌ها را تغییر می‌دهد.

نکته کلیدی در بازیابی اطلاعات از HDD این است که وقتی فایلی حذف می‌شود، الگوی مغناطیسی آن فوراً تغییر نمی‌کند. فقط جدول سیستم‌فایل تغییر می‌کند.

تا زمانی که عملیات overwrite انجام نشده باشد، داده‌های قدیمی همچنان به صورت فیزیکی روی دیسک وجود دارند.

راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای
راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای

چرا HDD برای دیتا ریکاوری مناسب‌تر است؟

  • عدم وجود TRIM
  • امکان اسکن مستقیم سکتورها
  • پایداری داده پس از حذف
  • قابلیت استفاده از تجهیزات سخت‌افزاری مانند PC-3000

در بسیاری از موارد، حتی ماه‌ها پس از حذف فایل، اگر سکتور overwrite نشده باشد، امکان بازیابی اطلاعات وجود دارد.

معماری SSD و چالش‌های پیشرفته در دیتا ریکاوری

ساختار NAND Flash

SSDها بر پایه حافظه NAND Flash کار می‌کنند. در این ساختار:

  • داده در سلول‌های الکترونیکی ذخیره می‌شود.
  • سلول‌ها در صفحات (Pages) سازماندهی می‌شوند.
  • صفحات در بلوک‌ها (Blocks) گروه‌بندی می‌شوند.

کوچک‌ترین واحد نوشتن در SSD صفحه است، اما کوچک‌ترین واحد پاک‌سازی بلوک است.

فرآیند Read-Modify-Write

در SSD نمی‌توان مستقیماً روی داده قبلی نوشت. ابتدا باید کل بلوک پاک شود، سپس داده جدید نوشته شود. این فرآیند باعث ایجاد مکانیزم‌هایی مانند:

  • Wear Leveling
  • Garbage Collection
  • Over-Provisioning

می‌شود.

نقش Flash Translation Layer (FTL)

FTL یک لایه انتزاعی است که آدرس منطقی سیستم‌عامل را به مکان فیزیکی سلول‌های NAND نگاشت می‌کند. این نگاشت دائماً در حال تغییر است.

همین موضوع باعث می‌شود بازیابی اطلاعات از SSD بسیار پیچیده‌تر از HDD باشد، زیرا داده‌های یک فایل ممکن است در صدها سلول پراکنده باشند.

راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای
راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای

کالبدشکافی دقیق فرآیند حذف فایل در سیستم‌عامل

جدول فایل اصلی (MFT) در NTFS

در سیستم NTFS، هر فایل دارای یک رکورد در Master File Table است. این رکورد شامل:

  • نام فایل
  • مسیر
  • اندازه
  • زمان ایجاد
  • لیست سکتورهای تخصیص یافته

وقتی فایل حذف می‌شود:

  • رکورد MFT حذف نمی‌شود، بلکه به عنوان “قابل استفاده مجدد” علامت‌گذاری می‌شود.
  • سکتورها به عنوان فضای آزاد ثبت می‌شوند.

این همان نقطه‌ای است که نرم‌افزارهای دیتا ریکاوری وارد عمل می‌شوند.

حذف در FAT32

در FAT32 فقط اولین کاراکتر نام فایل تغییر می‌کند و خوشه‌ها آزاد اعلام می‌شوند. اگر خوشه‌ها overwrite نشوند، بازیابی اطلاعات امکان‌پذیر است.

Quick Format در مقابل Full Format

Quick Format فقط جدول فایل را پاک می‌کند.
Full Format سکتورها را اسکن و معمولاً صفرنویسی می‌کند.

در Quick Format هنوز شانس بازیابی اطلاعات بالاست.

راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای
راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای

TRIM؛ چرا در SSD پنجره بازیابی اطلاعات کوتاه است؟

وقتی فایل در SSD حذف می‌شود:

  1. سیستم‌عامل بلوک‌های غیرضروری را شناسایی می‌کند.
  2. فرمان TRIM به کنترلر ارسال می‌شود.
  3. کنترلر آن بلوک‌ها را برای پاک‌سازی علامت می‌زند.
  4. در Garbage Collection داده‌ها واقعاً پاک می‌شوند.

نتیجه: داده فیزیکی از بین می‌رود.

در چنین شرایطی حتی پیشرفته‌ترین ابزارهای بازیابی اطلاعات نیز عملاً کاری نمی‌توانند انجام دهند.

راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای
راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای

عوامل تعیین‌کننده موفقیت در بازیابی اطلاعات

۱. Overwrite

بزرگ‌ترین دشمن دیتا ریکاوری است.
اگر داده جدید دقیقاً روی سکتور قدیمی نوشته شود، بازیابی غیرممکن است.

۲. Fragmentation

اگر فایل در چندین نقطه پراکنده باشد، بازسازی آن سخت‌تر می‌شود.

۳. رمزنگاری

در صورت فعال بودن BitLocker یا FileVault، بدون کلید بازیابی، حتی اگر داده فیزیکی بازیابی شود، قابل خواندن نیست.

۴. خرابی فیزیکی

  • Head Crash در HDD
  • خرابی کنترلر SSD
  • سوختن برد PCB
  • آسیب Firmware

در این موارد نیاز به اتاق تمیز (Clean Room) وجود دارد.

بازیابی اطلاعات سخت‌افزاری؛ زمانی که نرم‌افزار کافی نیست

بازیابی اطلاعات سخت‌افزاری؛ زمانی که نرم‌افزار کافی نیست

در خرابی‌های فیزیکی:

  • تعویض هد در محیط ایزوله
  • انتقال پلاتر
  • استخراج چیپ NAND (Chip-Off)
  • خواندن مستقیم با پروگرامرهای تخصصی

این فرآیندها بسیار پیچیده و پرهزینه هستند.

راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای
راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای

در این بخش هر نرم‌افزار را به‌صورت عمیق تحلیل می‌کنیم.

1. Disk Drill

نرم‌افزار Disk Drill یکی از محبوب‌ترین و قدرتمندترین ابزارهای بازیابی اطلاعات (Data Recovery) برای سیستم‌عامل‌های ویندوز و مک است که توسط شرکت Cleverfiles توسعه داده شده.

این برنامه قادر است فایل‌های حذف‌شده، فرمت‌شده یا از دست رفته را از انواع رسانه‌های ذخیره‌سازی مانند هارد دیسک‌های داخلی و خارجی، SSD، فلش مموری، کارت‌های حافظه، دوربین‌های دیجیتال و حتی برخی دستگاه‌های موبایل (iOS و اندروید) بازگردانی کند.

راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای
راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای

Disk Drill از الگوریتم‌های پیشرفته اسکن سریع (Quick Scan) و عمیق (Deep Scan) استفاده می‌کند و بیش از ۴۰۰ فرمت مختلف فایل را پشتیبانی می‌نماید؛ از عکس و ویدیو گرفته تا اسناد آفیس، آرشیوها و فایل‌های سیستمی.

ویژگی‌های برجسته این نرم‌افزار شامل امکان پیش‌نمایش فایل‌ها قبل از بازیابی، قابلیت Recovery Vault برای حفاظت پیشگیرانه از داده‌ها، ساخت بکاپ بایت به بایت (Byte-to-Byte Backup)، بازیابی پارتیشن‌های گم‌شده و حتی ابزارهای اضافی مانند پاک‌سازی امن داده‌ها و کلون کردن دیسک است.

نسخه رایگان آن معمولاً تا ۵۰۰ مگابایت (یا گاهی ۱۰۰ مگابایت بسته به نسخه) امکان بازیابی می‌دهد و برای استفاده حرفه‌ای و نامحدود باید نسخه Pro یا Enterprise را خریداری کرد. رابط کاربری ساده و مدرن آن باعث شده حتی کاربران معمولی بدون دانش فنی عمیق بتوانند به‌راحتی اطلاعات خود را نجات دهند.

الگوریتم‌های پیشرفته اسکن عمیق
Recovery Vault برای ذخیره متادیتا
مناسب HDD و SSD با TRIM غیرفعال

2. R-Studio

نرم‌افزار R-Studio یکی از قدرتمندترین و حرفه‌ای‌ترین ابزارهای بازیابی اطلاعات (Data Recovery) در جهان است که توسط شرکت R-Tools Technology توسعه داده شده و برای کاربران حرفه‌ای، متخصصان بازیابی داده و حتی شرکت‌های forensic طراحی شده.

این برنامه روی ویندوز، مک (شامل چیپ‌های Apple M1/M2/M3/M4) و لینوکس اجرا می‌شود و از طیف بسیار وسیعی از فایل‌سیستم‌ها پشتیبانی می‌کند؛ از جمله NTFS, ReFS, FAT/exFAT, HFS+/APFS (مک), Ext2/3/4 (لینوکس), XFS, UFS1/UFS2 و حتی ISO9660. R-Studio به‌خصوص در بازیابی داده از دیسک‌های آسیب‌دیده شدید، پارتیشن‌های حذف‌شده، RAIDهای پیچیده (نرم‌افزاری و سخت‌افزاری)، دیسک‌های شبکه‌ای و حتی دیسک‌هایی با بدسکتور عملکرد بسیار قوی دارد و از الگوریتم‌های پیشرفته مانند IntelligentScan استفاده می‌کند.

راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای
راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای

ویژگی‌های برجسته آن شامل هگز ادیتور حرفه‌ای، ساخت ایمیج دیسک (Disk Imaging)، نظارت S.M.A.R.T، بازسازی RAIDهای آسیب‌دیده، بازیابی از راه دور (Remote Recovery) روی شبکه یا اینترنت، پیش‌نمایش فایل‌ها، ویرایش ساختار فایل‌سیستم و قابلیت Technician برای استفاده در خدمات حرفه‌ای بازیابی داده است.

نسخه دمو اجازه اسکن و پیش‌نمایش کامل را می‌دهد اما بازیابی فایل‌ها در دمو محدود به اندازه کوچک (معمولاً تا ۲۵۶ یا ۱۰۲۴ کیلوبایت) است. نسخه کامل (مانند R-Studio یا Technician) لایسنس مادام‌العمر یا اشتراکی دارد و قیمت آن از حدود ۵۰ دلار شروع می‌شود (نسخه‌های پیشرفته‌تر گران‌تر هستند). رابط کاربری آن نسبت به برنامه‌هایی مثل Disk Drill فنی‌تر و کمی پیچیده‌تر است، بنابراین بیشتر برای کاربران با تجربه مناسب است تا مبتدیان.

پشتیبانی از RAID
بازیابی تحت شبکه
ویرایشگر Hex داخلی
مناسب متخصصان حرفه‌ای

3. TestDisk

نرم‌افزار TestDisk یکی از بهترین و قدرتمندترین ابزارهای رایگان و متن‌باز (open-source) برای بازیابی اطلاعات است که توسط Christophe Grenier توسعه داده شده و از طریق سایت رسمی cgsecurity.org در دسترس قرار دارد. این برنامه عمدتاً برای بازیابی پارتیشن‌های گم‌شده، اصلاح جدول پارتیشن (Partition Table)، تعمیر بوت سکتور آسیب‌دیده و بازگرداندن دیسک‌های غیربوت‌شونده به حالت بوت‌پذیر طراحی شده است.

TestDisk از طیف بسیار گسترده‌ای از فایل‌سیستم‌ها پشتیبانی می‌کند، از جمله NTFS، FAT12/16/32، exFAT، ext2/3/4، HFS+، APFS، ReiserFS، XFS، btrfs، UFS و حتی RAIDهای نرم‌افزاری. علاوه بر این، قابلیت undelete فایل‌ها (بازیابی فایل‌های حذف‌شده) را در فایل‌سیستم‌های FAT، exFAT، NTFS و ext2 دارد و می‌تواند فایل‌ها را مستقیماً از پارتیشن‌های حذف‌شده کپی کند. نسخه فعلی (تا سال ۲۰۲۶) حدود ۷.۲ یا نسخه‌های WIP ۷.۳ است و کاملاً رایگان است.

TestDisk یک برنامه خط فرمان (text-based interface) است و رابط گرافیکی ندارد، بنابراین بیشتر برای کاربران با تجربه یا متخصصان بازیابی داده مناسب است (هرچند راهنماهای گام‌به‌گام رسمی آن بسیار دقیق هستند).

TestDisk Review: Scan Results, Pros, Cons & Our Verdict

همراه با آن معمولاً PhotoRec ارائه می‌شود که مکمل TestDisk است و برای بازیابی فایل‌ها در سطح محتوا (content-based recovery) بدون نیاز به ساختار فایل‌سیستم استفاده می‌شود (مثلاً وقتی پارتیشن کاملاً آسیب دیده).

ویژگی‌های کلیدی شامل Log فایل برای ثبت مراحل، کپی فایل‌های حذف‌شده به مکان امن (بدون overwrite)، پشتیبانی از دیسک‌های فیزیکی، USB، کارت حافظه و حتی Wii WBFS است. TestDisk هیچ نسخه پولی ندارد و کاملاً رایگان است، اما یادگیری آن نیاز به مطالعه مستندات دارد.

اگر مشکل شما مربوط به پارتیشن گم‌شده یا بوت‌نشدن دیسک باشد، TestDisk اغلب بهترین گزینه رایگان و حرفه‌ای محسوب می‌شود.

متن‌باز
مناسب بازیابی پارتیشن
مناسب دیسک RAW

4. PhotoRec

نرم‌افزار PhotoRec یکی از بهترین ابزارهای رایگان و متن‌باز (open-source) برای بازیابی فایل‌های حذف‌شده یا از دست رفته است که توسط Christophe Grenier توسعه یافته و همراه با TestDisk از سایت رسمی cgsecurity.org ارائه می‌شود.

این برنامه از روش data carving یا signature-based recovery استفاده می‌کند؛ یعنی ساختار فایل‌سیستم را نادیده می‌گیرد و مستقیماً به دنبال الگوهای شناخته‌شده فایل‌ها (file signatures) در سطح خام داده‌ها می‌گردد. به همین دلیل، PhotoRec حتی در مواردی که فایل‌سیستم به شدت آسیب دیده، فرمت شده، پارتیشن حذف شده یا دیسک RAW شده باشد، می‌تواند فایل‌ها را بازیابی کند. این ابزار بیش از ۴۸۰ فرمت فایل مختلف (حدود ۳۰۰ خانواده فایل) را پشتیبانی می‌کند؛ از جمله عکس‌های JPG، PNG، RAW دوربین، ویدیوهای MP4، AVI، MOV، اسناد Office (DOCX، XLSX، PDF)، آرشیوها (ZIP، RAR)، فایل‌های صوتی و بسیاری موارد دیگر. نسخه پایدار فعلی (تا سال ۲۰۲۶) ۷.۲ (فوریه ۲۰۲۴) است و نسخه WIP ۷.۳ نیز در دسترس قرار دارد.

PhotoRec یک برنامه خط فرمان (text-based) است و رابط گرافیکی ندارد (هرچند نسخه QPhotoRec با GUI ساده در برخی بسته‌ها موجود است)، بنابراین بیشتر برای کاربران با تجربه مناسب است، اما راهنماهای گام‌به‌گام رسمی بسیار دقیق و مفید هستند.

راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای
راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای

برخلاف TestDisk که روی تعمیر پارتیشن، بوت سکتور و ساختار دیسک تمرکز دارد، PhotoRec فایل‌ها را بدون نام اصلی، بدون ساختار پوشه‌ها و بدون timestamp بازیابی می‌کند (فایل‌ها با نام‌های generic مثل f123456.jpg در پوشه‌های recup_dir.1، recup_dir.2 و غیره ذخیره می‌شوند).

این ابزار کاملاً رایگان است (تحت لایسنس GPL v2+)، روی ویندوز، مک، لینوکس و حتی برخی سیستم‌های دیگر اجرا می‌شود و هیچ محدودیتی در حجم بازیابی ندارد.

نکته مهم: برای جلوگیری از overwrite، همیشه فایل‌های بازیابی‌شده را روی دیسک دیگری ذخیره کنید. اگر مشکل شما فرمت شدن کارت حافظه، حذف تصادفی عکس‌ها/ویدیوها یا دیسک آسیب‌دیده شدید باشد، PhotoRec اغلب بهترین گزینه رایگان و قدرتمند برای نجات محتوا محسوب می‌شود.

مبتنی بر امضای فایل
مناسب کارت حافظه
عدم حفظ نام فایل

5. EaseUS Data Recovery Wizard

نرم‌افزار EaseUS Data Recovery Wizard یکی از محبوب‌ترین و کاربرپسندترین ابزارهای بازیابی اطلاعات (Data Recovery) در بازار است که توسط شرکت EaseUS توسعه داده شده و برای ویندوز (۱۱/۱۰/۸/۷) و مک در دسترس است.

این برنامه قادر است فایل‌های حذف‌شده، فرمت‌شده، از دست رفته یا حتی آسیب‌دیده را از انواع رسانه‌های ذخیره‌سازی مانند هارد دیسک داخلی/خارجی، SSD، USB فلش درایو، کارت‌های SD/TF، دوربین‌های دیجیتال و حتی درایوهای RAW بازیابی کند. EaseUS از بیش از ۱۰۰۰ فرمت فایل مختلف پشتیبانی می‌کند (عکس‌های JPG/PNG/RAW، ویدیوهای MP4/MOV/AVI، اسناد Office، PDF، ZIP و غیره) و از دو حالت اسکن Quick Scan (سریع برای حذف‌های اخیر) و Deep Scan (عمیق برای موارد پیچیده‌تر) استفاده می‌کند.

راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای
راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای

نسخه رایگان آن امکان بازیابی تا ۲ گیگابایت داده را فراهم می‌کند (در مقایسه با نسخه‌های قبلی که گاهی ۵۰۰ مگابایت بود) و نسخه کامل (Professional، Technician و غیره) برای بازیابی نامحدود و ویژگی‌های پیشرفته‌تر نیاز به خرید لایسنس دارد.

آخرین نسخه اصلی (تا فوریه ۲۰۲۶) ۲۰.۱.۰ است که با فناوری نوآورانه SSR (SmartSector Rebuild) عرضه شده و نرخ موفقیت بازیابی فایل‌های fragmented (تکه‌تکه‌شده) روی دستگاه‌های قدیمی یا پراستفاده مانند USB و SD کارت را تا ۳۰٪ افزایش می‌دهد.

ویژگی‌های برجسته این نرم‌افزار شامل رابط کاربری بسیار ساده و مدرن (مناسب حتی برای کاربران مبتدی)، امکان پیش‌نمایش فایل‌ها قبل از بازیابی، فیلترهای پیشرفته جستجو، پشتیبانی از ZFS و فایل‌سیستم‌های جدیدتر، بازیابی از پارتیشن‌های حذف‌شده/RAW، تعمیر کرش سیستم و حتی گزینه‌های اضافی مانند بکاپ و کلون دیسک در نسخه‌های بالاتر است.

همه عملیات بازیابی محلی انجام می‌شود و هیچ فایلی به سرورهای خارجی آپلود نمی‌شود (حریم خصوصی بالا). نظرات کاربران و بررسی‌ها در سال ۲۰۲۵-۲۰۲۶ نشان می‌دهد که EaseUS نرخ موفقیت بالایی (تا ۹۹.۷٪ در سناریوهای رایج) دارد، پشتیبانی مشتری سریع است و ارزش خرید خوبی نسبت به رقبا مانند Disk Drill یا Recuva ارائه می‌دهد.

رابط آن intuitiveتر از ابزارهای فنی مانند R-Studio است، اما در موارد بسیار پیچیده (مثل RAIDهای سخت‌افزاری سنگین) ممکن است به ابزارهای تخصصی‌تر نیاز باشد. اگر به دنبال یک برنامه آسان، قابل اعتماد و با نسخه رایگان مفید هستید، EaseUS Data Recovery Wizard اغلب یکی از بهترین انتخاب‌ها محسوب می‌شود.

رابط کاربری ساده
پشتیبانی از فرمت و حذف

6. Stellar Data Recovery

نرم‌افزار Stellar Data Recovery یکی از شناخته‌شده‌ترین و معتبرترین ابزارهای بازیابی اطلاعات (Data Recovery) تجاری است که توسط شرکت Stellar Information Technology توسعه داده شده و برای ویندوز، مک، اندروید و iOS در دسترس است.

راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای
Stellar Data Recovery

این برنامه قادر است فایل‌های حذف‌شده، فرمت‌شده، از دست رفته یا آسیب‌دیده را از انواع رسانه‌های ذخیره‌سازی مانند هارد دیسک‌های داخلی/خارجی، SSD، USB فلش، کارت‌های حافظه، درایوهای نوری آسیب‌دیده، پارتیشن‌های RAW یا حذف‌شده و حتی برخی موارد BitLocker بازیابی کند.

Stellar از بیش از صدها فرمت فایل پشتیبانی می‌کند (عکس‌های JPG/PNG/RAW، ویدیوهای MP4/MOV/4K، اسناد Office، PDF، ایمیل‌ها، آرشیوها و غیره) و از حالت‌های اسکن Quick Scan (برای موارد اخیر) و Deep Scan (عمیق و پیشرفته) استفاده می‌کند.

در به‌روزرسانی‌های اخیر (ژانویه ۲۰۲۶)، سرعت Deep Scan تا ۴۰٪ افزایش یافته، پشتیبانی کامل از macOS Tahoe 26 اضافه شده و قابلیت‌های DIY (خودکار بدون نیاز به متخصص) بهبود یافته است.

نسخه رایگان امکان بازیابی تا ۱ گیگابایت داده با پیش‌نمایش کامل را فراهم می‌کند و نسخه‌های پولی (Standard، Professional، Premium، Technician و Toolkit) برای بازیابی نامحدود و ویژگی‌های پیشرفته‌تر مانند تعمیر عکس/ویدیو، بازیابی RAID، ایمیج دیسک و پشتیبانی از ماشین‌های مجازی نیاز به خرید لایسنس دارند (قیمت از حدود ۶۰ دلار شروع می‌شود).

راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای
راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای

ویژگی‌های برجسته این نرم‌افزار شامل رابط کاربری ساده و کاربرپسند (مناسب مبتدیان)، امکان پیش‌نمایش فایل‌ها قبل از بازیابی، جستجوی پیشرفته پارتیشن‌ها، پشتیبانی از فایل‌سیستم‌های NTFS، exFAT، FAT، HFS+/APFS، ext و غیره، تعمیر فایل‌های آسیب‌دیده (به‌خصوص عکس و ویدیو در نسخه Premium)، بازیابی از درایوهای غیربوت‌شونده و گزینه‌های اضافی مانند نظارت SMART است.

بررسی‌های سال ۲۰۲۶ (مانند PCMag با امتیاز Excellent ۴.۰/۵) نشان می‌دهد که Stellar نرخ موفقیت بالایی دارد، آسان برای استفاده است و در مقایسه با رقبا مانند EaseUS یا Disk Drill عملکرد خوبی در سناریوهای رایج ارائه می‌دهد، هرچند اسکن‌های عمیق ممکن است زمان‌بر باشند و برخی کاربران از قیمت بالاتر یا موارد نادر پشتیبانی ضعیف شکایت دارند.

Stellar بیشتر برای کاربران خانگی و حرفه‌ای که به دنبال راه‌حل قابل اعتماد با رابط مدرن هستند مناسب است و اغلب در کنار ابزارهای رایگان مانند TestDisk/PhotoRec به عنوان گزینه تجاری قوی توصیه می‌شود. اگر مشکل شما حذف تصادفی فایل‌ها، فرمت شدن درایو یا آسیب‌دیدگی جزئی باشد، Stellar معمولاً یکی از گزینه‌های برتر و مطمئن محسوب می‌شود.

بازیابی عکس و ویدیو
ساخت دیسک بوت

7. DMDE

نرم‌افزار DMDE (مخفف DM Disk Editor and Data Recovery Software) یکی از قدرتمندترین و مقرون‌به‌صرفه‌ترین ابزارهای بازیابی اطلاعات و ویرایش دیسک است که توسط Dmitry Sidorov توسعه داده شده و از سایت رسمی dmde.com در دسترس است.

این برنامه کراس‌پلتفرم (ویندوز، مک، لینوکس و حتی DOS) است و هم نسخه GUI (گرافیکی) و هم نسخه کنسول (خط فرمان) دارد. DMDE در بازیابی فایل‌ها و ساختار پوشه‌ها در موارد پیچیده مانند پارتیشن‌های حذف‌شده، فرمت‌شده، RAW، دیسک‌های آسیب‌دیده، RAIDهای نرم‌افزاری (RAID 0/1/5/6/10/JBOD)، فایل‌سیستم‌های NTFS، FAT/exFAT، ext2/3/4، HFS+/APFS، XFS، UFS و غیره عملکرد بسیار قوی دارد.

راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای
DMDE

این ابزار نه تنها فایل‌ها را بازیابی می‌کند، بلکه قابلیت ویرایش خام دیسک (Hex Editor)، تعمیر بوت سکتور، بازسازی جدول پارتیشن، ساخت ایمیج دیسک و حتی بازیابی از تصاویر خام را ارائه می‌دهد.

نسخه رایگان امکان اسکن کامل، پیش‌نمایش و بازیابی تا ۴۰۰۰ فایل از یک پوشه یا دایرکتوری انتخابی را فراهم می‌کند (بدون محدودیت حجم کلی در برخی سناریوها)، اما برای بازیابی نامحدود و ویژگی‌های پیشرفته‌تر نیاز به خرید لایسنس است. آخرین نسخه پایدار (تا فوریه ۲۰۲۶) ۴.۴.۴ (به‌روزرسانی فوریه ۲۰۲۶) است که بهبودهایی مانند پشتیبانی بهتر از کدگذاری نام فایل‌های ExtFS و اصلاحات UI دارد.

ویژگی‌های برجسته DMDE شامل اسکن سریع و دقیق (Quick Volume Scan و Full Scan)، بازسازی ساختار دایرکتوری (حفظ نام فایل‌ها، پوشه‌ها و مسیرها در بسیاری موارد)، پشتیبانی از RAIDهای پیچیده، ویرایشگر هگز حرفه‌ای، امکان کلون کردن دیسک، جستجوی پیشرفته فایل‌ها و فایل‌سیستم‌های مختلف است.

رابط کاربری آن فنی و کمی پیچیده‌تر از برنامه‌های کاربرپسند مانند EaseUS یا Stellar است، بنابراین بیشتر برای کاربران با تجربه، متخصصان بازیابی داده و DIY مناسب است (هرچند راهنماهای رسمی و ویدیوهای آموزشی مفید هستند). قیمت لایسنس بسیار رقابتی است (از حدود ۱۰ دلار برای نسخه Express شروع می‌شود تا ۱۳۳ دلار برای نسخه کامل Personal/Professional با به‌روزرسانی یک‌ساله یا مادام‌العمر).

راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای
راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای

DMDE اغلب در انجمن‌های حرفه‌ای مانند Reddit/r/datarecovery به عنوان یکی از بهترین گزینه‌های مقرون‌به‌صرفه و قدرتمند (حتی بهتر از برخی ابزارهای گران‌قیمت در موارد خاص مانند RAID یا دیسک‌های آسیب‌دیده شدید) توصیه می‌شود. اگر مشکل شما شامل ساختار پارتیشن آسیب‌دیده، RAID یا نیاز به ویرایش دستی دیسک باشد، DMDE معمولاً یکی از گزینه‌های برتر و حرفه‌ای محسوب می‌شود، در حالی که برای کاربران مبتدی ممکن است ابزارهای ساده‌تری مانند Disk Drill یا EaseUS مناسب‌تر باشد.

ویرایش سکتور
قیمت اقتصادی
مناسب کاربران فنی

8. MiniTool Power Data Recovery

نرم‌افزار MiniTool Power Data Recovery یکی از محبوب‌ترین و ساده‌ترین ابزارهای بازیابی اطلاعات (Data Recovery) برای کاربران ویندوز است که توسط شرکت MiniTool Software توسعه داده شده و از سایت رسمی minitool.com یا powerdatarecovery.com قابل دانلود است.

این برنامه قادر است فایل‌های حذف‌شده، فرمت‌شده، از دست رفته یا آسیب‌دیده را از انواع رسانه‌های ذخیره‌سازی مانند هارد دیسک‌های داخلی/خارجی، SSD، USB فلش درایو، کارت‌های حافظه، درایوهای دیجیتال و حتی پارتیشن‌های RAW یا آسیب‌دیده بازیابی کند.

راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای
MiniTool Power Data Recovery

MiniTool از بیش از ۱۰۰ نوع فایل مختلف پشتیبانی می‌کند (عکس‌های JPG/PNG، ویدیوهای MP4/MOV، اسناد Office، PDF، ZIP و غیره) و از حالت‌های اسکن Quick Scan (سریع برای موارد اخیر) و Deep Scan (عمیق برای سناریوهای پیچیده) استفاده می‌کند.

آخرین نسخه (تا فوریه ۲۰۲۶) ۱۲.۸ است که ویژگی‌های جدیدی مانند Quick Specific Location Recovery (اسکن سریع دسکتاپ، Recycle Bin یا پوشه خاص)، بهینه‌سازی فیلترها، بهبود رابط کاربری و پشتیبانی کامل از Windows 11/10/8.1/8 و سرورهای ویندوزی اضافه شده.

نسخه رایگان امکان بازیابی تا ۱ گیگابایت داده را با پیش‌نمایش فایل‌ها فراهم می‌کند و نسخه‌های پولی (Personal، Business و غیره) برای بازیابی نامحدود، ایجاد رسانه بوت‌پذیر و ویژگی‌های پیشرفته‌تر نیاز به خرید لایسنس دارند (قیمت از حدود ۶۹ دلار شروع می‌شود).

ویژگی‌های برجسته این نرم‌افزار شامل رابط کاربری بسیار ساده و کاربرپسند (مناسب حتی برای مبتدیان)، امکان پیش‌نمایش فایل‌ها قبل از بازیابی، اسکن مکان‌های خاص (مانند Recycle Bin یا فولدر انتخابی) برای صرفه‌جویی در زمان، پشتیبانی از پارتیشن‌های گم‌شده/آسیب‌دیده، فیلترهای جستجوی پیشرفته و حجم دانلود سبک (حدود ۱۹۰ مگابایت) است.

بررسی‌های سال ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که MiniTool در سناریوهای روزمره مانند حذف تصادفی فایل‌ها یا فرمت USB عملکرد خوب و قابل اعتمادی دارد (نرخ موفقیت بالا برای کاربران خانگی)، اما سرعت اسکن آن نسبت به برخی رقبا کندتر است و در موارد بسیار پیچیده (مانند RAIDهای سنگین یا دیسک‌های شدیداً آسیب‌دیده) ممکن است به ابزارهای تخصصی‌تر مانند R-Studio یا DMDE نیاز باشد.

راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای
راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای

این برنامه هیچ نسخه مک native ندارد (برای مک به Stellar هدایت می‌شود) و بیشتر برای کاربران ویندوزی که به دنبال راه‌حل آسان، رایگان اولیه و موثر هستند مناسب است. اگر مشکل شما حذف فایل‌های اخیر، فرمت درایو یا گم شدن پوشه‌ها باشد، MiniTool Power Data Recovery اغلب یکی از گزینه‌های خوب و مقرون‌به‌صرفه محسوب می‌شود، هرچند در مقایسه با EaseUS یا Stellar گاهی ویژگی‌های پیشرفته کمتری ارائه می‌دهد.

MiniTool یکی از نرم‌افزارهای محبوب در حوزه بازیابی اطلاعات برای کاربران نیمه‌حرفه‌ای است. این ابزار تمرکز ویژه‌ای بر سه سناریوی اصلی دارد:

  • حذف تصادفی فایل
  • فرمت ناخواسته پارتیشن
  • پارتیشن حذف‌شده یا RAW

الگوریتم اسکن آن شامل دو حالت Quick Scan و Deep Scan است. در حالت Quick، نرم‌افزار از متادیتای سیستم‌فایل برای بازسازی ساختار دایرکتوری استفاده می‌کند. در حالت Deep، سکتور به سکتور دیسک اسکن می‌شود.

نقطه قوت MiniTool سادگی رابط کاربری است. اما در سناریوهای پیچیده مانند RAID یا خرابی Firmware عملکرد آن محدودتر از R-Studio است.

9. Wondershare Recoverit

Recoverit تمرکز زیادی روی بازیابی ویدیوهای با حجم بالا دارد، مخصوصاً فایل‌های 4K و 8K که به دلیل حجم بالا و پراکندگی روی دیسک، بازیابی آن‌ها چالش‌برانگیز است.

نرم‌افزار Wondershare Recoverit یکی از محبوب‌ترین و قدرتمندترین ابزارهای بازیابی اطلاعات (Data Recovery) تجاری است که توسط شرکت Wondershare توسعه داده شده و برای ویندوز و مک (و برخی نسخه‌ها برای موبایل) در دسترس است.

راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای
Wondershare Recoverit

این برنامه قادر است فایل‌های حذف‌شده، فرمت‌شده، از دست رفته یا آسیب‌دیده را از انواع رسانه‌های ذخیره‌سازی مانند هارد دیسک‌های داخلی/خارجی، SSD، USB فلش درایو، کارت‌های SD، دوربین‌ها، NAS، درایوهای crashed و حتی سیستم‌های لینوکس (در نسخه‌های جدید) بازیابی کند.

Recoverit از بیش از ۱۰۰۰ فرمت فایل مختلف پشتیبانی می‌کند (عکس‌های JPG/PNG/RAW، ویدیوهای MP4/MOV/4K، اسناد Office، PDF، ایمیل‌ها، آرشیوها و غیره) و از حالت‌های اسکن Quick Scan (سریع)، Deep Scan (عمیق) و ویژگی‌های پیشرفته مانند AI-powered repair برای عکس و ویدیوهای corrupted استفاده می‌کند.

راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای
راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای

آخرین نسخه (تا فوریه ۲۰۲۶) Recoverit 14 است که با نرخ موفقیت ادعایی ۹۹.۵٪، بهبودهای AI برای تعمیر ویدیو/عکس، پشتیبانی از فرمت‌های مدرن (مانند پروژه‌های Final Cut Pro و Logic Pro در مک) و سرعت بالاتر اسکن عرضه شده.

نسخه رایگان امکان اسکن، پیش‌نمایش و بازیابی تا ۱۰۰ مگابایت (یا گاهی ۵۰۰ مگابایت در برخی پروموشن‌ها) را فراهم می‌کند و نسخه‌های پولی (Essential، Standard، Premium، Ultimate و غیره) برای بازیابی نامحدود، تعمیر پیشرفته فایل‌ها، رسانه بوت‌پذیر و ویژگی‌های حرفه‌ای نیاز به خرید لایسنس دارند (قیمت از حدود ۶۰-۷۰ دلار در سال شروع می‌شود).

ویژگی‌های برجسته این نرم‌افزار شامل رابط کاربری مدرن، ساده و کاربرپسند (مناسب مبتدیان و حرفه‌ای‌ها)، امکان پیش‌نمایش فایل‌ها قبل از بازیابی، تعمیر خودکار ویدیوها و عکس‌های آسیب‌دیده (با AI)، پشتیبانی از بیش از ۲۰۰۰ دستگاه ذخیره‌سازی، بازیابی از پارتیشن‌های RAW/حذف‌شده، ایجاد بوت دیسک (در نسخه‌های بالاتر) و عملیات محلی بدون آپلود داده به سرور (حریم خصوصی بالا) است.

بررسی‌های سال ۲۰۲۶ (مانند iMobie، Trustpilot با امتیاز بالا حدود ۴.۶/۵ و ویدیوهای یوتیوب) نشان می‌دهد که Recoverit در سناریوهای رایج مانند حذف تصادفی فایل‌ها، فرمت درایو یا آسیب‌دیدگی جزئی عملکرد عالی دارد (به‌خصوص برای ویدیوها و عکس‌ها)، رابط آن slick و آسان است، اما قیمت نسبتاً بالا و محدودیت نسخه رایگان (۱۰۰ مگابایت) برخی کاربران را ناراضی کرده.

در مقایسه با رقبا مانند EaseUS یا Stellar، Recoverit در تعمیر فایل‌های رسانه‌ای (video/photo repair) قوی‌تر است، اما در موارد بسیار پیچیده (RAID سنگین یا دیسک‌های شدیداً آسیب‌دیده) ممکن است به ابزارهای تخصصی‌تر مانند R-Studio نیاز باشد. اگر به دنبال یک برنامه قابل اعتماد با تمرکز روی تعمیر ویدیو/عکس و رابط زیبا هستید، Wondershare Recoverit اغلب یکی از گزینه‌های برتر و پرطرفدار محسوب می‌شود.

ویژگی قابل توجه این نرم‌افزار:

  • Video Repair داخلی
  • پشتیبانی از بیش از ۱۰۰۰ فرمت فایل
  • امکان اسکن دیسک بوت‌نشدنی

در زمینه بازیابی اطلاعات چندرسانه‌ای عملکرد بسیار خوبی دارد، اما در کارهای فارنزیک یا RAID تخصصی ابزارهای حرفه‌ای‌تر پیشنهاد می‌شوند.

10. Ontrack EasyRecovery

این نرم‌افزار محصول شرکت بزرگ Ontrack است که یکی از معتبرترین برندهای جهانی در حوزه دیتا ریکاوری حرفه‌ای محسوب می‌شود.

نرم‌افزار Ontrack EasyRecovery (که قبلاً با نام Kroll Ontrack EasyRecovery شناخته می‌شد) یکی از قدیمی‌ترین و معتبرترین ابزارهای بازیابی اطلاعات (Data Recovery) تجاری است که توسط شرکت Ontrack (زیرمجموعه KLDiscovery) توسعه داده شده و برای ویندوز و مک در دسترس است.

راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای
Ontrack EasyRecovery

این برنامه قادر است فایل‌های حذف‌شده، فرمت‌شده، از دست رفته یا آسیب‌دیده را از انواع رسانه‌های ذخیره‌سازی مانند هارد دیسک‌های داخلی/خارجی، SSD، USB فلش درایو، کارت‌های حافظه، RAID volumes و حتی درایوهای optical بازیابی کند. Ontrack EasyRecovery از حالت‌های اسکن Quick Scan (سریع) و Deep Scan (عمیق) استفاده می‌کند و پشتیبانی گسترده‌ای از فرمت‌های فایل مختلف (عکس، ویدیو، اسناد، آرشیوها و غیره) دارد.

آخرین نسخه (تا فوریه ۲۰۲۶) حدود ۱۵.۲ یا بالاتر (با اشاره به برخی منابع به نسخه ۱۶) است که بهبودهایی مانند پیش‌نمایش ویدیوهای قابل بازیابی در حالت تمام‌صفحه، پیش‌نمایش محتوای ZIP و آرشیوها، پشتیبانی از سکتورهای ۴K، پشتیبانی از دو مانیتور، بهبود usability و اضافه شدن فرمت‌های جدید به پیش‌نمایش را شامل می‌شود.

نسخه رایگان امکان اسکن، پیش‌نمایش و بازیابی محدود (معمولاً تا ۱ گیگابایت، با محدودیت اندازه فایل در برخی موارد) را فراهم می‌کند و نسخه‌های پولی (Home، Professional، Technician) برای بازیابی نامحدود، ویژگی‌های پیشرفته مانند RAID recovery و تعمیر فایل‌ها نیاز به خرید لایسنس دارند (قیمت از حدود ۱۰۰ دلار شروع می‌شود، اغلب به صورت اشتراکی سالانه).

راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای
راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای

ویژگی‌های برجسته این نرم‌افزار شامل رابط کاربری نسبتاً ساده (هرچند گاهی پیچیده برای مبتدیان)، امکان پیش‌نمایش فایل‌ها (با قابلیت پخش ویدیو تمام‌صفحه)، توقف و ادامه اسکن، بازیابی از سناریوهای مختلف (حذف، فرمت، ویروس، crash)، پشتیبانی از SSD و هاردهای معمولی، و گزینه‌های اضافی مانند disk cloning/imaging و secure delete است.

بررسی‌های سال ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که Ontrack EasyRecovery نرخ موفقیت بالایی در موارد رایج دارد، سرعت اسکن خوبی ارائه می‌دهد و به عنوان محصولی از رهبر جهانی بازیابی داده (Ontrack) قابل اعتماد است، اما رابط آن نسبت به رقبای مدرن مانند EaseUS یا Recoverit کمی قدیمی‌تر به نظر می‌رسد و قیمت اشتراکی آن برخی کاربران را ناراضی کرده.

در مقایسه با ابزارهای رایگان مانند TestDisk/PhotoRec یا برنامه‌های کاربرپسند مانند Disk Drill، Ontrack بیشتر برای کاربرانی مناسب است که به دنبال راه‌حل حرفه‌ای DIY با سابقه طولانی (از سال ۱۹۸۷) هستند، به‌خصوص در سناریوهای پیچیده‌تر مانند RAID یا حجم‌های بزرگ. اگر مشکل شما حذف فایل‌ها، فرمت درایو یا آسیب‌دیدگی جزئی باشد، Ontrack EasyRecovery اغلب یکی از گزینه‌های معتبر و قدرتمند محسوب می‌شود، هرچند در سال‌های اخیر برخی رقبا در رابط کاربری و ویژگی‌های AI پیشی گرفته‌اند.

مزایا:

  • نسخه‌های خانگی تا سازمانی
  • بازیابی دیتابیس‌های Exchange و SQL
  • پشتیبانی از RAID

Ontrack بیشتر در محیط‌های سازمانی کاربرد دارد. الگوریتم‌های آن برای بازسازی ساختارهای پیچیده بسیار پیشرفته هستند.

11. UFS Explorer

نرم‌افزار UFS Explorer (به‌خصوص نسخه‌های Professional Recovery و Standard Recovery) یکی از قدرتمندترین و حرفه‌ای‌ترین مجموعه‌های ابزار بازیابی اطلاعات (Data Recovery) است که توسط شرکت SysDev Laboratories (ufsexplorer.com) توسعه داده شده و برای ویندوز، مک و لینوکس در دسترس است.

این برنامه برای موارد پیچیده و چالش‌برانگیز طراحی شده و از طیف بسیار گسترده‌ای از فایل‌سیستم‌ها پشتیبانی می‌کند، از جمله NTFS, ReFS, FAT/exFAT, HFS+/APFS, ext2/3/4, XFS, Btrfs, UFS/UFS2, ZFS, VMFS/VMFS6, RAIDهای نرم‌افزاری/سخت‌افزاری (RAID 0/1/5/6/10/JBOD و غیره)، ذخیره‌سازی‌های مجازی (VMware, Hyper-V, VirtualBox)، دیسک‌های آسیب‌دیده، پارتیشن‌های RAW/حذف‌شده و حتی رمزنگاری‌شده (BitLocker, TrueCrypt/VeraCrypt). UFS Explorer از الگوریتم‌های پیشرفته اسکن (Quick و Deep)، بازسازی RAID بدون نیاز به دانش قبلی، دسترسی مستقیم به محتوای دیسک/ایمیج/آرشیو، پیش‌نمایش فایل‌ها، ابزارهای ویرایش دیسک و imaging حرفه‌ای استفاده می‌کند.

راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای
UFS Explorer

آخرین نسخه Professional Recovery (تا فوریه ۲۰۲۶) ۱۰.۱۹ (به‌روزرسانی ۲۴ فوریه ۲۰۲۶) است که ویژگی‌های جدیدی مانند دسترسی و جستجوی transactions در ReFS v3.x، نسخه پیشرفته ابزار “Check and assign file name extensions” با قوانین raw recovery، پشتیبانی از flat-sparse images و بهبودهای ZFS اضافه شده.

نسخه Standard Recovery نیز به‌روز شده و ابزار دسترسی به transactions ZFS و پشتیبانی LZMA2 archives را دارد. نسخه دمو اجازه اسکن کامل و پیش‌نمایش را می‌دهد اما بازیابی محدود است (مثلاً فایل‌های کوچک‌تر از ۷۶۸ کیلوبایت یا محدودیت حجم) و نسخه کامل لایسنس یک‌بار خرید (از حدود ۶۵ دلار برای Standard تا ۲۰۰-۳۰۰ دلار برای Professional) یا با به‌روزرسانی‌های سالانه دارد.

ویژگی‌های برجسته این نرم‌افزار شامل رابط فنی اما قدرتمند (با گزینه‌های پیشرفته برای متخصصان)، بازسازی خودکار RAID (حتی RAIDهای پیچیده و غیراستاندارد)، کار با دیسک‌های آسیب‌دیده شدید (بدون overwrite، با imaging هوشمند)، پشتیبانی از شبکه (iSCSI، دسترسی مستقیم)، ابزارهای forensic (hex editor، cloning، decryption)، بازیابی از ماشین‌های مجازی و پیش‌نمایش/جستجوی سریع فایل‌ها است.

راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای
راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای

بررسی‌های سال ۲۰۲۶ (مانند Pandora Recovery با نرخ موفقیت ۹۱٪ در deep scan و ۷datarecovery) نشان می‌دهد که UFS Explorer در موارد حرفه‌ای، RAID، لینوکس/مک فایل‌سیستم‌ها و دیسک‌های پیچیده عملکرد عالی دارد و اغلب بهتر از رقبایی مانند R-Studio در برخی سناریوها عمل می‌کند، اما رابط کاربری آن برای مبتدیان پیچیده و کمتر intuitive است (نیاز به دانش فنی دارد).

قیمت آن نسبت به ویژگی‌ها مقرون‌به‌صرفه است و برای خدمات تعمیر کامپیوتر، متخصصان بازیابی داده یا کاربران پیشرفته که به ابزار همه‌کاره نیاز دارند ایده‌آل محسوب می‌شود.

اگر مشکل شما RAID آسیب‌دیده، فایل‌سیستم‌های غیرویندوزی، دیسک‌های مجازی یا موارد forensic باشد، UFS Explorer اغلب یکی از بهترین گزینه‌های حرفه‌ای و قابل اعتماد در بازار است، در حالی که برای کاربران خانگی ساده‌تر ابزارهایی مانند EaseUS یا Recoverit ممکن است مناسب‌تر باشند.

ویژگی‌های کلیدی:

  • پشتیبانی از فایل‌سیستم‌های لینوکس (EXT2/3/4)
  • پشتیبانی از APFS و HFS+
  • بازسازی RAID 0/1/5/6
  • پشتیبانی از NAS

این نرم‌افزار بیشتر برای تکنسین‌های حرفه‌ای مناسب است و رابط کاربری آن برای کاربران مبتدی ممکن است پیچیده باشد.

12. Active@ File Recovery

این ابزار قابلیت اسکن در دو حالت QuickScan و SuperScan را ارائه می‌دهد. SuperScan سکتور به سکتور کل دیسک را بررسی می‌کند.

نرم‌افزار Active@ File Recovery یکی از ابزارهای معتبر و مقرون‌به‌صرفه بازیابی اطلاعات (Data Recovery) است که توسط شرکت LSoft Technologies (Active@) توسعه داده شده و از سایت رسمی file-recovery.com در دسترس است.

راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای
Active@ File Recovery

این برنامه قادر است فایل‌های حذف‌شده، فرمت‌شده، از دست رفته یا آسیب‌دیده را از انواع رسانه‌های ذخیره‌سازی مانند هارد دیسک‌های داخلی/خارجی، SSD، USB فلش، کارت‌های حافظه و حتی درایوهای آسیب‌دیده بازیابی کند، حتی اگر سیستم بوت نشود. Active@ از طیف گسترده‌ای از فایل‌سیستم‌ها پشتیبانی می‌کند، از جمله NTFS, ReFS, FAT/exFAT, HFS+/APFS, Ext2/3/4, XFS, JFS, UFS, Btrfs و غیره.

این ابزار از فناوری Active@ DiskScan برای اسکن عمیق استفاده می‌کند، قابلیت SuperScan (اسکن مبتنی بر signature برای فایل‌های بدون ساختار فایل‌سیستم)، پیش‌نمایش فایل‌ها، File Organizer (برای مرتب‌سازی و تغییر نام فایل‌های signature-based) و Virtual RAID Re-constructor (برای بازسازی RAIDهای آسیب‌دیده) دارد.

آخرین نسخه (تا فوریه ۲۰۲۶) ۲۶.۰.۳ (ژانویه ۲۰۲۶) است که signatureهای جدید مانند WEBM, SDOCX, HEIC اضافه شده، SuperScan بهبود یافته (گزینه ignore file properties برای سرعت بیشتر) و kernel recovery به‌روزرسانی شده. نسخه دمو اجازه اسکن و بازیابی فایل‌های تا ۶۴ کیلوبایت را می‌دهد و نسخه‌های کامل (Standard از ۲۹.۹۵ دلار، Professional از ۴۴.۹۵ دلار، Ultimate با Boot Disk) برای بازیابی نامحدود و ویژگی‌های پیشرفته نیاز به خرید لایسنس دارند.

راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای
راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای

ویژگی‌های برجسته این نرم‌افزار شامل رابط کاربری نسبتاً ساده (مناسب کاربران متوسط)، Disk Editor یکپارچه (Hex Viewer برای ویرایش خام دیسک در نسخه Professional)، امکان ساخت Boot Disk (WinPE-based در نسخه Ultimate برای بوت از USB/CD)، بازیابی از پارتیشن‌های حذف‌شده/RAW، پشتیبانی از RAIDهای مجازی و گزینه‌های اضافی مانند imaging دیسک است.

بررسی‌ها (مانند HandyRecovery و انجمن‌های datarecovery) نشان می‌دهد که Active@ در سناریوهای روزمره و موارد متوسط عملکرد خوب و نرخ موفقیت مناسبی دارد (به‌خصوص برای قیمت پایین)، affordable و موثر است، اما رابط آن کمی قدیمی‌تر از رقبای مدرن مانند EaseUS یا Recoverit به نظر می‌رسد و در موارد بسیار پیچیده (دیسک‌های شدیداً آسیب‌دیده یا RAIDهای سخت‌افزاری سنگین) ممکن است به ابزارهای تخصصی‌تر مانند R-Studio یا UFS Explorer نیاز باشد.

این برنامه بیشتر برای کاربرانی مناسب است که به دنبال راه‌حل ارزان، قابل اعتماد و با ابزارهای اضافی مانند ویرایش دیسک هستند، بدون نیاز به رابط خیلی slick. اگر مشکل شما حذف فایل‌ها، فرمت درایو یا آسیب‌دیدگی پارتیشن باشد، Active@ File Recovery اغلب یکی از گزینه‌های خوب و اقتصادی در بازار محسوب می‌شود، به‌خصوص در مقایسه با ابزارهای گران‌تر.

پشتیبانی از:

  • NTFS
  • FAT
  • exFAT
  • Ext
  • BtrFS

Active@ گزینه مناسبی برای سناریوهای ترکیبی حذف + فرمت است.

13. DiskGenius

نرم‌افزار DiskGenius یکی از قدرتمندترین و چندمنظوره‌ترین ابزارهای مدیریت دیسک و بازیابی اطلاعات (Data Recovery) برای ویندوز (و برخی قابلیت‌ها برای سرورها) است که توسط شرکت Eassos توسعه داده شده و از سایت رسمی diskgenius.com در دسترس است.

این برنامه نه تنها یک ابزار بازیابی داده حرفه‌ای است، بلکه مجموعه‌ای کامل از امکانات مدیریت پارتیشن، بکاپ، کلونینگ دیسک و ابزارهای اضافی مانند ویرایش هگز، چک بدسکتور و imaging را ارائه می‌دهد. DiskGenius قادر است فایل‌های حذف‌شده، فرمت‌شده، از دست رفته یا آسیب‌دیده را از هارد دیسک‌های داخلی/خارجی، SSD، USB فلش، کارت‌های حافظه، درایوهای مجازی، RAID (با بازسازی مجازی RAID) و حتی BitLocker بازیابی کند.

راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای
DiskGenius

این ابزار از فایل‌سیستم‌های NTFS, ReFS, FAT/exFAT, Ext2/3/4, HFS+/APFS و غیره پشتیبانی می‌کند و حالت‌های اسکن سریع و عمیق (File Recovery و Partition Recovery) دارد. آخرین نسخه (تا فوریه ۲۰۲۶) حدود ۶.۱.۱ یا بالاتر (با به‌روزرسانی دسامبر ۲۰۲۵) است که بهبودهایی مانند عملکرد بهتر اسکن SSD در File Recovery، افزایش سرعت کپی فایل، تشخیص بهتر دستگاه‌های فیزیکی زیرین و signatureهای جدید اضافه شده.

نسخه رایگان امکانات زیادی مانند مدیریت پارتیشن، کلونینگ، بکاپ و بازیابی محدود (معمولاً فایل‌های تا ۶۴ کیلوبایت) را ارائه می‌دهد، اما برای بازیابی نامحدود و ویژگی‌های پیشرفته (مانند RAID recovery کامل یا BitLocker) نیاز به خرید نسخه Standard (از حدود ۶۹ دلار)، Professional یا Enterprise است.

راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای
راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای

ویژگی‌های برجسته این نرم‌افزار شامل رابط کاربری فنی اما کاربردی (با Disk Editor هگز برای ویرایش خام)، بازسازی مجازی RAID، بازیابی پارتیشن گم‌شده/RAW، پیش‌نمایش فایل‌ها، چک و تعمیر بدسکتور، کلون دیسک/پارتیشن، بکاپ و restore، bootable WinPE media (برای بوت از USB در موارد crash سیستم) و ابزارهای اضافی مانند wipe امن دیسک است.

بررسی‌های سال ۲۰۲۶ (مانند 7datarecovery، Pandora Recovery و Trustpilot) نشان می‌دهد که DiskGenius در سناریوهای پیچیده مانند دیسک‌های آسیب‌دیده، فرمت‌های چندگانه یا RAID عملکرد عالی دارد (نرخ موفقیت بالا، گاهی بهتر از رقبا در موارد خاص)، سرعت اسکن خوبی ارائه می‌دهد و نسخه رایگان آن بسیار سخاوتمندانه‌تر از بسیاری رقبا است، اما رابط کاربری آن کمی شلوغ و قدیمی به نظر می‌رسد (کمتر intuitive برای مبتدیان).

این برنامه بیشتر برای کاربران متوسط تا پیشرفته، متخصصان IT، تعمیرکاران کامپیوتر و کسانی که به ابزار همه‌کاره (data recovery + partition manager) نیاز دارند مناسب است.

اگر مشکل شما مدیریت پارتیشن، بازیابی از RAW/فرمت‌شده یا موارد فنی باشد، DiskGenius اغلب یکی از بهترین گزینه‌های مقرون‌به‌صرفه و قدرتمند در بازار محسوب می‌شود، در حالی که برای کاربران خیلی مبتدی ممکن است ابزارهای ساده‌تری مانند EaseUS یا MiniTool مناسب‌تر باشند.

DiskGenius ترکیبی از ابزار مدیریت پارتیشن و بازیابی اطلاعات است. یکی از ویژگی‌های برجسته آن امکان Clone سکتور به سکتور دیسک آسیب‌دیده است.

در سناریوهایی که هارد در حال بدسکتور گرفتن است، ابتدا Image تهیه می‌شود و سپس عملیات دیتا ریکاوری روی فایل ایمیج انجام می‌گیرد.

14. GetDataBack

نرم‌افزار GetDataBack (به‌خصوص نسخه GetDataBack Pro) یکی از قدیمی‌ترین و معتبرترین ابزارهای بازیابی اطلاعات (Data Recovery) است که توسط شرکت Runtime Software توسعه داده شده و از سایت رسمی runtime.org در دسترس است.

این برنامه به‌خصوص برای بازیابی داده‌ها در مواردی که پارتیشن جدول، بوت رکورد، دایرکتوری‌ها یا ساختار فایل‌سیستم آسیب دیده، حذف شده یا فرمت شده طراحی شده و از انواع رسانه‌های ذخیره‌سازی مانند هارد دیسک‌های داخلی/خارجی، SSD، USB فلش، کارت‌های حافظه و حتی NAS (با پشتیبانی RAID-0/1/5) پشتیبانی می‌کند.

راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای
GetDataBack

GetDataBack Pro نسخه بازطراحی‌شده و مدرن (از سری V5) است که 64-bit native، سریع و lightning-fast توصیف می‌شود و از فایل‌سیستم‌های NTFS, FAT/exFAT, EXT (لینوکس), HFS+/APFS (مک) پشتیبانی کامل دارد. آخرین نسخه (تا فوریه ۲۰۲۶) V5.71 (مه ۲۰۲۴) است که با فناوری‌های جدید بازنویسی شده، بهبودهایی در بازیابی درایوهای بسیار بزرگ، رابط کاربری intuitive (حتی برای کاربران غیرحرفه‌ای) و امکان پیش‌نمایش فایل‌ها در پنجره Explorer-style دارد.

نسخه دمو رایگان اجازه اسکن کامل و پیش‌نمایش را می‌دهد (بدون نیاز به rerun پس از خرید) و نسخه کامل با قیمت ۷۹ دلار لایسنس مادام‌العمر (با به‌روزرسانی رایگان مادام‌العمر) ارائه می‌شود – یکی از مزایای بزرگ نسبت به رقبایی که اشتراک سالانه می‌خواهند.

ویژگی‌های برجسته این نرم‌افزار شامل اسکن سریع و بدون تنظیمات پیچیده، بازیابی از درایوهای آسیب‌دیده شدید (فرمت، ویروس، crash، power failure)، پشتیبانی از BitLocker (در برخی به‌روزرسانی‌ها)، امکان اجرای از Runtime Live CD یا WinPE Boot Medium (برای موارد غیربوت‌شونده)، و ترکیب با ابزارهای دیگر Runtime مانند RAID Reconstructor است.

راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای
راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای

بررسی‌های سال ۲۰۲۶ (مانند TechRadar و Pandora Recovery) نشان می‌دهد که GetDataBack Pro نرخ موفقیت بالایی در سناریوهای رایج دارد، سرعت اسکن عالی ارائه می‌دهد و برای کاربرانی که به راه‌حل ساده اما قدرتمند نیاز دارند مناسب است، اما رابط آن نسبت به برنامه‌های مدرن مانند EaseUS یا Recoverit کمی فنی‌تر و کمتر slick است.

این برنامه بیشتر برای کاربران متوسط تا حرفه‌ای، متخصصان DIY و کسانی که به دنبال ابزار قابل اعتماد با سابقه طولانی (از سال ۱۹۹۹) هستند توصیه می‌شود. اگر مشکل شما مربوط به پارتیشن گم‌شده، فرمت درایو یا آسیب‌دیدگی ساختار فایل‌سیستم باشد، GetDataBack Pro اغلب یکی از گزینه‌های کلاسیک، موثر و مقرون‌به‌صرفه (با به‌روزرسانی رایگان مادام‌العمر) در بازار محسوب می‌شود، در حالی که در موارد RAID سنگین یا ویژگی‌های AI ممکن است به ابزارهای تخصصی‌تر مانند UFS Explorer نیاز باشد.

این نرم‌افزار سال‌هاست به عنوان یک ابزار کلاسیک و قابل اعتماد شناخته می‌شود. نسخه‌های جداگانه برای NTFS و FAT دارد.

تمرکز آن روی بازسازی ساختار دایرکتوری است، نه فقط استخراج فایل بر اساس امضا.

15. Puran File Recovery

نرم‌افزار Puran File Recovery یکی از ابزارهای رایگان و ساده بازیابی اطلاعات (Data Recovery) است که توسط شرکت Puran Software توسعه داده شده و از سایت رسمی puransoftware.com قابل دانلود است.

این برنامه برای کاربران ویندوزی طراحی شده و قادر است فایل‌های حذف‌شده، از دست رفته یا حتی از درایوهای فرمت‌شده و پارتیشن‌های حذف‌شده را بازیابی کند.

راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای
Puran File Recovery

Puran File Recovery از انواع رسانه‌های ذخیره‌سازی مانند هارد دیسک‌های داخلی/خارجی، USB فلش درایو، کارت‌های حافظه، موبایل‌ها (وقتی به عنوان درایو شناسایی شوند)، CD/DVD و تقریباً هر چیزی که ویندوز به عنوان درایو تشخیص دهد پشتیبانی می‌کند.

این ابزار از فایل‌سیستم‌های FAT12/16/32 و NTFS (و برخی موارد RAW) پشتیبانی می‌کند و حالت‌های اسکن مختلفی دارد: Quick Scan (سریع برای فایل‌های اخیراً حذف‌شده)، Deep Scan (اسکن بایت به بایت برای موارد پیچیده‌تر و فایل‌های بیشتر) و Full Scan (برای تشخیص پارتیشن‌های گم‌شده و بازیابی از درایوهای فرمت‌شده).

آخرین نسخه (تا فوریه ۲۰۲۶) حدود ۲.۰.۱ (به‌روزرسانی ژانویه ۲۰۲۶) است که بهبودهایی در پایداری موتور بازیابی، پشتیبانی بهتر از ویندوز ۱۱/۱۰ و اسکن سریع‌تر دارد. این نرم‌افزار کاملاً رایگان است (بدون محدودیت حجم یا زمان) و حجم دانلود آن حدود ۲.۷ مگابایت است، با پشتیبانی از چندین زبان از جمله انگلیسی، هندی، پنجابی، فرانسوی، آلمانی و غیره.

راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای
راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای

ویژگی‌های برجسته این نرم‌افزار شامل رابط کاربری بسیار ساده و سبک (مناسب حتی برای کاربران مبتدی)، امکان پیش‌نمایش فایل‌ها قبل از بازیابی (با نمایش هگز در برخی موارد)، جستجوی سریع با wildcard، نمایش فایل‌ها در حالت درخت و لیست، نسخه پورتابل رسمی (برای اجرای بدون نصب یا در محیط WinPE/BartPE)، و تمرکز روی سرعت و دقت بالا بدون نیاز به تنظیمات پیچیده است.

بررسی‌های سال ۲۰۲۶ (مانند Softpedia، MajorGeeks و CNET) نشان می‌دهد که Puran File Recovery در سناریوهای روزمره مانند حذف تصادفی فایل‌ها، خالی کردن Recycle Bin یا فرمت ساده عملکرد خوب و نرخ موفقیت مناسبی دارد، سریع اسکن می‌کند و کاملاً رایگان بودن آن مزیت بزرگی نسبت به بسیاری رقبا است.

با این حال، در موارد بسیار پیچیده (مانند RAIDهای سنگین، فایل‌سیستم‌های پیشرفته مانند ext/APFS یا دیسک‌های شدیداً آسیب‌دیده) ممکن است به اندازه ابزارهای حرفه‌ای مانند R-Studio یا UFS Explorer قدرتمند نباشد و رابط آن کمی قدیمی به نظر می‌رسد.

اگر به دنبال یک برنامه رایگان، سبک، آسان و موثر برای بازیابی فایل‌های حذف‌شده یا از درایوهای فرمت‌شده هستید، Puran File Recovery اغلب یکی از بهترین گزینه‌های رایگان و قابل اعتماد در بازار محسوب می‌شود، به‌خصوص برای کاربران خانگی که نیازی به ویژگی‌های پیشرفته ندارند.

16. Glary Undelete

نرم‌افزار Glary Undelete (که اکنون اغلب با نام Glarysoft File Recovery یا File Undelete در بسته Glary Utilities شناخته می‌شود) یکی از ابزارهای رایگان و ساده بازیابی اطلاعات (Data Recovery) است که توسط شرکت Glarysoft توسعه داده شده و بخشی از مجموعه محبوب Glary Utilities محسوب می‌شود.

این برنامه برای کاربران ویندوزی طراحی شده و قادر است فایل‌های حذف‌شده (حتی پس از خالی کردن Recycle Bin)، از دست رفته به دلیل باگ، کرش، ویروس یا فرمت ساده را از انواع رسانه‌های ذخیره‌سازی مانند هارد دیسک‌های داخلی/خارجی، SSD، USB فلش درایو، کارت‌های حافظه و درایوهای دیگر بازیابی کند.

راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای
Glary Undelete

Glary Undelete از فایل‌سیستم‌های FAT12/16/32 و NTFS/NTFS5 پشتیبانی می‌کند و حالت اسکن ساده‌ای دارد که معمولاً بدون نیاز به تنظیمات پیچیده کار می‌کند؛ کاربران می‌توانند درایو یا پوشه اصلی را انتخاب کنند، اسکن را شروع کنند و فایل‌های یافت‌شده را فیلتر یا پیش‌نمایش کنند.

آخرین نسخه مستقل (تا فوریه ۲۰۲۶) حدود ۵.۰.۱.۲۵ (آوریل ۲۰۲۱) است، اما ویژگی Undelete/File Recovery در نسخه جدید Glary Utilities ۶ (به‌روزرسانی فوریه ۲۰۲۶، نسخه ۶.۳۸ یا بالاتر) بهبود یافته و به صورت یکپارچه در دسترس است – این ابزار کاملاً رایگان است (بدون محدودیت حجم بازیابی) و حجم دانلود آن حدود ۶-۷ مگابایت است.

ویژگی‌های برجسته این نرم‌افزار شامل رابط کاربری بسیار ساده و کاربرپسند (مناسب حتی برای مبتدیان)، امکان فیلتر سریع فایل‌ها (بر اساس نوع، نام یا اندازه)، پیش‌نمایش محدود فایل‌ها، اسکن نسبتاً سریع (به‌خصوص روی SSD)، و عملکرد خوب در سناریوهای روزمره مانند حذف تصادفی فایل‌ها یا خالی کردن Recycle Bin است.

راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای
راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای

بررسی‌های سال‌های اخیر (مانند TechRadar و HandyRecovery) نشان می‌دهد که Glary Undelete نرخ موفقیت مناسبی در موارد ساده و متوسط دارد، کاملاً رایگان بودن آن مزیت بزرگی نسبت به بسیاری ابزارهای تجاری است و با SSD/HDD عملکرد قابل قبولی ارائه می‌دهد، اما در موارد پیچیده (مانند پارتیشن‌های RAW، RAID، فایل‌سیستم‌های غیرویندوزی مانند ext/APFS یا دیسک‌های شدیداً آسیب‌دیده) ممکن است محدود باشد و به ابزارهای تخصصی‌تر مانند R-Studio، DMDE یا UFS Explorer نیاز باشد.

رابط آن کمی قدیمی به نظر می‌رسد و ویژگی‌های پیشرفته‌ای مانند deep scan خیلی عمیق یا تعمیر فایل ندارد. اگر به دنبال یک برنامه رایگان، سبک، آسان و موثر برای بازیابی فایل‌های حذف‌شده اخیر یا از Recycle Bin هستید، Glary Undelete (یا File Recovery در Glary Utilities) اغلب یکی از بهترین گزینه‌های رایگان و قابل اعتماد در بازار محسوب می‌شود، به‌خصوص برای کاربران خانگی که نیازی به امکانات حرفه‌ای ندارند.

17. Wise Data Recovery

نرم‌افزار Wise Data Recovery یکی از بهترین و محبوب‌ترین ابزارهای رایگان بازیابی اطلاعات (Data Recovery) است که توسط شرکت WiseCleaner (wisecleaner.com) توسعه داده شده و برای ویندوز (۱۱/۱۰/۸/۷/Vista/XP) در دسترس است (نسخه مک نیز جداگانه وجود دارد).

این برنامه قادر است فایل‌های حذف‌شده، از دست رفته یا حتی از درایوهای فرمت‌شده و پارتیشن‌های آسیب‌دیده را از انواع رسانه‌های ذخیره‌سازی مانند هارد دیسک‌های داخلی/خارجی، SSD، USB فلش درایو، کارت‌های SD، موبایل‌ها (وقتی به عنوان درایو متصل شوند) و سایر دستگاه‌های قابل حمل بازیابی کند.

راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای
Wise Data Recovery

Wise Data Recovery از فایل‌سیستم‌های FAT12/16/32، exFAT و NTFS پشتیبانی می‌کند و بیش از ۱۰۰۰ نوع فایل مختلف (عکس‌های JPG/PNG، ویدیوها، اسناد Word/Excel/PDF، ایمیل‌ها، آرشیوها و غیره) را پوشش می‌دهد.

نسخه رایگان امکان بازیابی تا ۲ گیگابایت داده را فراهم می‌کند (یکی از سخاوتمندانه‌ترین محدودیت‌ها در ابزارهای رایگان) و نسخه Pro برای بازیابی نامحدود و ویژگی‌های اضافی (مانند اولویت‌بندی بالاتر یا پشتیبانی بهتر) نیاز به خرید لایسنس دارد. آخرین نسخه (تا فوریه ۲۰۲۶) ۶.۲.۲ (به‌روزرسانی اخیر با ذخیره خودکار نتایج اسکن، بارگذاری مجدد نتایج قبلی و رفع باگ‌های جزئی) است و حجم دانلود آن حدود ۱۱.۴ مگابایت است.

ویژگی‌های برجسته این نرم‌افزار شامل رابط کاربری بسیار ساده، واضح و کاربرپسند (مناسب حتی برای مبتدیان، بدون wizard پیچیده)، اسکن بسیار سریع (Quick Scan در چند ثانیه و Deep Scan کارآمد)، پیش‌نمایش فایل‌ها، فیلترهای راحت (بر اساس نوع فایل، اندازه، کیفیت بازیابی با نشانگرهای رنگی مانند Excellent/Good/Poor)، نسخه پورتابل رسمی (برای جلوگیری از overwrite روی درایو آسیب‌دیده، بدون نیاز به نصب) و کیفیت خوب در سناریوهای روزمره مانند حذف تصادفی فایل‌ها یا Recycle Bin خالی‌شده است.

بررسی‌های سال ۲۰۲۶ (مانند TechRadar، HandyRecovery، Lifewire و Softpedia) نشان می‌دهد که Wise Data Recovery در موارد ساده و متوسط عملکرد عالی دارد (به‌خصوص برای عکس و ویدیوهای اخیراً حذف‌شده)، نرخ موفقیت بالایی ارائه می‌دهد، کاملاً رایگان بودن بخش عمده‌اش مزیت بزرگی است و سرعت اسکن آن یکی از نقاط قوت اصلی محسوب می‌شود؛

راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای
راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای

اما در موارد پیچیده‌تر مانند درایوهای فرمت‌شده عمیق، SSDهای TRIM‌شده یا پارتیشن‌های RAW ممکن است نتایج ناسازگار یا ضعیف‌تری نسبت به ابزارهای حرفه‌ای مانند R-Studio، DMDE یا EaseUS داشته باشد. اگر به دنبال یک برنامه رایگان، سبک، سریع و آسان برای بازیابی فایل‌های حذف‌شده اخیر یا از درایوهای معمولی هستید، Wise Data Recovery اغلب یکی از بهترین گزینه‌های رایگان و قابل اعتماد در بازار محسوب می‌شود، به‌خصوص در مقایسه با Recuva یا Puran File Recovery که محدودیت‌های بیشتری دارند.

18. Tenorshare 4DDiG

نرم‌افزار Tenorshare 4DDiG (معروف به 4DDiG Data Recovery) یکی از محبوب‌ترین و کاربرپسندترین ابزارهای بازیابی اطلاعات (Data Recovery) تجاری است که توسط شرکت Tenorshare توسعه داده شده و برای ویندوز و مک (و برخی قابلیت‌ها برای دستگاه‌های دیگر) در دسترس است.

این برنامه قادر است فایل‌های حذف‌شده، فرمت‌شده، از دست رفته، آسیب‌دیده یا حتی از درایوهای کرش‌شده/RAW را از انواع رسانه‌های ذخیره‌سازی مانند هارد دیسک‌های داخلی/خارجی، SSD، USB فلش درایو، کارت‌های حافظه، دوربین‌ها، درایوهای crashed و حتی BitLocker (در نسخه‌های جدید) بازیابی کند.

راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای
Tenorshare 4DDiG

4DDiG از بیش از ۲۰۰۰ فرمت فایل مختلف پشتیبانی می‌کند (عکس‌های JPG/PNG/RAW/HEIC، ویدیوهای MP4/MOV/4K، اسناد Office، PDF، ایمیل‌ها، آرشیوها و غیره) و از حالت‌های اسکن Quick Scan (سریع)، Deep Scan (عمیق) و ویژگی‌های اضافی مانند تعمیر عکس/ویدیوهای corrupted (با AI در برخی نسخه‌ها)، Disk Image Recovery و بهبود camera data recovery استفاده می‌کند. آخرین نسخه (تا فوریه ۲۰۲۶) حدود ۱۰.۱.۱۰ (آگوست ۲۰۲۴ با به‌روزرسانی‌های بعدی) است که شامل بهینه‌سازی UI، پشتیبانی BitLocker، Disk Image Recovery، بهبود بازیابی ویدیو و تعاملات UI بهتر می‌شود.

نسخه رایگان (4DDiG Free) امکان بازیابی تا ۲ گیگابایت داده (با اشتراک‌گذاری در شبکه‌های اجتماعی برای افزایش از ۵۰۰ مگابایت اولیه) را فراهم می‌کند و نسخه‌های پولی (Pro، Lifetime و غیره) برای بازیابی نامحدود، ویژگی‌های پیشرفته و تعمیر فایل نیاز به خرید لایسنس دارند (قیمت از حدود ۴۵-۶۰ دلار شروع می‌شود).

ویژگی‌های برجسته این نرم‌افزار شامل رابط کاربری ساده، مدرن و beginner-friendly (مناسب حتی برای کاربران مبتدی)، امکان پیش‌نمایش فایل‌ها قبل از بازیابی، اسکن سریع و عمیق، تعمیر خودکار فایل‌های رسانه‌ای (عکس/ویدیو)، پشتیبانی از بیش از ۲۰۰۰ دستگاه ذخیره‌سازی، بازیابی از پارتیشن‌های گم‌شده/RAW/فرمت‌شده، عملیات محلی بدون آپلود داده (حریم خصوصی بالا) و سازگاری کامل با Windows 11 و macOS جدید است.

راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای
Tenorshare 4DDiG

بررسی‌های سال ۲۰۲۶ (مانند 7datarecovery، HandyRecovery، TechRadar و Trustpilot با امتیاز حدود ۳.۷-۴/۵) نشان می‌دهد که 4DDiG در سناریوهای رایج مانند حذف تصادفی فایل‌ها، فرمت درایو یا آسیب‌دیدگی جزئی عملکرد خوب و نرخ موفقیت بالایی (تا ۹۵-۹۷٪ در موارد ساده) دارد، رابط آن آسان و سریع است، اما اسکن روی درایوهای بزرگ/آسیب‌دیده ممکن است کند باشد و برخی کاربران از محدودیت نسخه رایگان یا قیمت اشتراکی ناراضی هستند.

در مقایسه با رقبا مانند EaseUS، Recoverit یا Stellar، 4DDiG در تعمیر فایل‌های رسانه‌ای و رابط کاربری slick قوی است، اما در موارد بسیار پیچیده (RAID سنگین یا دیسک‌های شدیداً آسیب‌دیده) ممکن است به ابزارهای تخصصی‌تر مانند R-Studio یا UFS Explorer نیاز باشد. اگر به دنبال یک برنامه قابل اعتماد با تمرکز روی سادگی، تعمیر عکس/ویدیو و نسخه رایگان سخاوتمندانه (۲ گیگابایت) هستید، Tenorshare 4DDiG اغلب یکی از گزینه‌های برتر و پرطرفدار در بازار محسوب می‌شود.

19. Data Rescue (Prosoft)

نرم‌افزار Data Rescue (توسعه‌یافته توسط شرکت Prosoft Engineering) یکی از معتبرترین و حرفه‌ای‌ترین ابزارهای بازیابی اطلاعات (Data Recovery) است که به‌خصوص برای مک (macOS) شهرت زیادی دارد، اما نسخه ویندوز نیز ارائه می‌دهد.

این برنامه قادر است فایل‌های حذف‌شده، از دست رفته، فرمت‌شده، آسیب‌دیده یا حتی از درایوهای کرش‌شده/غیرمتصل را از هارد دیسک‌های داخلی/خارجی، SSD، USB فلش درایو، کارت‌های حافظه، Time Machine backups و غیره بازیابی کند.

راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای
Data Rescue (Prosoft)

Data Rescue از فایل‌سیستم‌های APFS, HFS+ (مک)، NTFS, FAT/exFAT و غیره پشتیبانی می‌کند و حالت‌های اسکن Quick Scan (سریع برای موارد اخیر)، Deep Scan (عمیق برای سناریوهای پیچیده) و ویژگی‌های اضافی مانند Cloning دیسک (برای ایجاد ایمیج امن قبل از بازیابی)، پیش‌نمایش فایل‌ها و بازیابی از درایوهای غیرموتینگ دارد.

آخرین نسخه (تا فوریه ۲۰۲۶) Data Rescue 6 است (برای مک و ویندوز، نسخه ویندوز حدود ۶.۰.۹ و مک ۶.x) که بهبودهایی در سرعت اسکن، پشتیبانی از macOS جدید (تا Tahoe)، رابط کاربری به‌روزتر و نرخ موفقیت بالاتر در فایل‌های fragmented ارائه می‌دهد.

نسخه دمو اجازه اسکن کامل و پیش‌نمایش را می‌دهد اما بازیابی محدود است (معمولاً تا فایل‌های کوچک یا preview-only) و نسخه کامل لایسنس یک‌بار خرید (حدود ۹۹-۱۲۹ دلار بسته به پلتفرم) یا اشتراکی دارد، با لایسنس کراس‌پلتفرم (یک لایسنس برای هر دو macOS و Windows).

راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای
Data Rescue (Prosoft)

ویژگی‌های برجسته این نرم‌افزار شامل رابط کاربری ساده اما قدرتمند (با wizard گام‌به‌گام برای مبتدیان و گزینه‌های پیشرفته برای حرفه‌ای‌ها)، Cloning و imaging دیسک داخلی (برای جلوگیری از overwrite)، بازیابی از Time Machine volumes، پشتیبانی از درایوهای آسیب‌دیده شدید (crash، corruption، reformatted)، پیش‌نمایش فایل‌ها (با قابلیت پخش رسانه‌ای) و تمرکز قوی روی حفظ ساختار پوشه/نام فایل در بسیاری موارد است.

بررسی‌های سال ۲۰۲۶ (مانند 7datarecovery، HandyRecovery، CleverFiles و Pandora Recovery) نشان می‌دهد که Data Rescue در سناریوهای مک (به‌خصوص APFS و Time Machine) و بازیابی فایل‌های رایج عملکرد عالی و نرخ موفقیت بالایی (تا ۹۵٪+) دارد، cloning ابزار آن مزیت بزرگی است و سابقه طولانی شرکت Prosoft (از ۱۹۸۵) اعتماد ایجاد می‌کند؛ اما رابط آن کمی dated (قدیمی) به نظر می‌رسد، قیمت نسبتاً بالا است (بدون refund policy در برخی موارد) و در مقایسه با رقبای مدرن مانند EaseUS یا Recoverit ممکن است ویژگی‌های AI یا تعمیر فایل نداشته باشد.

این برنامه بیشتر برای کاربران مک، حرفه‌ای‌ها و کسانی که به ابزار قابل اعتماد با cloning داخلی نیاز دارند مناسب است. اگر مشکل شما مربوط به مک (حذف فایل، فرمت APFS، Time Machine یا درایو کرش‌شده) باشد، Data Rescue اغلب یکی از گزینه‌های برتر و کلاسیک در بازار محسوب می‌شود، در حالی که برای ویندوز ممکن است ابزارهای کاربرپسندتری مانند Disk Drill یا EaseUS ترجیح داده شود.

راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای
راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای

سناریوهای واقعی بازیابی اطلاعات

سناریو اول: حذف تصادفی فایل روی HDD

در این حالت:

  • داده هنوز روی پلاتر است.
  • جدول فایل حذف شده.
  • نرم‌افزار با اسکن سریع می‌تواند فایل را برگرداند.

در اکثر موارد موفقیت بالای ۹۰٪ است.

سناریو دوم: حذف فایل روی SSD با TRIM فعال

اگر چند دقیقه از حذف گذشته باشد، فرمان TRIM احتمالاً اجرا شده است. در این حالت:

  • داده فیزیکی پاک شده.
  • بازیابی اطلاعات تقریباً غیرممکن است.

سناریو سوم: پارتیشن RAW شده

علت می‌تواند:

  • خرابی MFT
  • قطع برق
  • ویروس

در این موارد ابزارهایی مانند TestDisk یا UFS Explorer می‌توانند جدول پارتیشن را بازسازی کنند.

سناریو چهارم: خرابی فیزیکی HDD (صدای کلیک)

این حالت نشان‌دهنده آسیب هد است. روشن نگه داشتن هارد باعث خراش بیشتر پلاتر می‌شود.

در چنین شرایطی باید:

  • فوراً خاموش شود.
  • به کلین روم منتقل شود.
  • عملیات تعویض هد انجام شود.
راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای
راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای

افسانه‌ها و اشتباهات خطرناک در دیتا ریکاوری

❌ قرار دادن هارد در فریزر

این کار باعث میعان رطوبت و تخریب کامل دیسک می‌شود.

❌ تعویض برد PCB بدون انتقال ROM

در هاردهای مدرن هر برد کالیبراسیون مخصوص خود را دارد.

❌ اجرای Defrag بعد از حذف فایل

باعث overwrite گسترده و کاهش شدید شانس بازیابی اطلاعات می‌شود.

راهنمای جامع و تخصصی بازیابی اطلاعات از HDD و SSD | 0 تا 100 دیتا ریکاوری حرفه‌ای

RAID و بازیابی اطلاعات

RAID و بازیابی اطلاعات

در RAID 0 داده بین چند دیسک توزیع می‌شود. خرابی یک دیسک برابر با از دست رفتن کل داده است.

در RAID 1 داده آینه می‌شود. بازیابی ساده‌تر است.

در RAID 5 نیاز به بازسازی پاریتی است. ابزارهایی مانند R-Studio و UFS Explorer در این زمینه تخصص دارند.

NVMe و آینده بازیابی اطلاعات

درایوهای NVMe با سرعت بسیار بالا کار می‌کنند و تقریباً همگی دارای TRIM فعال هستند. در نتیجه پنجره زمانی دیتا ریکاوری کوتاه‌تر شده است.

از سوی دیگر، ابزارهای جدید مبتنی بر هوش مصنوعی برای بازسازی فایل‌های آسیب‌دیده در حال توسعه هستند.

پروتکل طلایی هنگام حذف ناخواسته فایل

  1. بلافاصله سیستم را خاموش کنید.
  2. دیسک را جدا کنید.
  3. از دیسک ایمیج بگیرید.
  4. عملیات بازیابی اطلاعات را روی ایمیج انجام دهید.
  5. فایل بازیابی‌شده را روی دیسک دیگر ذخیره کنید.

سوالات متداول تخصصی درباره بازیابی اطلاعات

سوالات متداول تخصصی درباره بازیابی اطلاعات

1. آیا فایل overwrite شده قابل بازیابی است؟

خیر، در فناوری مدرن امکان‌پذیر نیست.

2. آیا Quick Format قابل بازگشت است؟

در بسیاری موارد بله.

3. آیا SSD بدون TRIM قابل بازیابی است؟

شانس بسیار بالاتر از SSD با TRIM دارد.

4. آیا رمزنگاری مانع دیتا ریکاوری می‌شود؟

بدون کلید بله.

5. آیا بدسکتور مانع بازیابی اطلاعات است؟

در صورت زیاد بودن، احتمال آسیب دائمی وجود دارد.

6. هزینه بازیابی حرفه‌ای چقدر است؟

بسته به نوع خرابی، از چند میلیون تا ده‌ها میلیون تومان متغیر است.

کلام آخر

بازیابی اطلاعات فرآیندی علمی و وابسته به شرایط است. در HDD شانس موفقیت بالا است، در SSD با TRIM پایین‌تر. هرگونه استفاده پس از حذف، احتمال موفقیت دیتا ریکاوری را کاهش می‌دهد.

هیچ راهکاری جایگزین بکاپ منظم نیست.

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مقایسه محصولات

0 محصول

مقایسه محصول
مقایسه محصول
مقایسه محصول
مقایسه محصول