در پی محدودیتهای اعمالشده بر دسترسی به شبکه جهانی اینترنت در مقاطعی مانند ۱۷ و ۱۸ دیماه، تمایل کاربران به استفاده از روشهای جایگزین، بهویژه تجهیزات اتصال اینترنت ماهوارهای نظیر استارلینک (Starlink)، افزایش یافته است. با این حال، این گرایش با موانع جدی قانونی مواجه است. در ایران، استفاده، خرید، فروش، حمل یا نگهداری ابزارهای ارتباطی ماهوارهای فاقد مجوز، به طور صریح و تحت قوانین جدید، جرمانگاری شده و مجازاتهای سنگینی برای متخلفین در نظر گرفته شده است.
مبنای قانونی: قانون تشدید مجازات جاسوسی
محور اصلی این محدودیتها، قانون جدید تشدید مجازات جاسوسی است که در مهرماه سال جاری به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید. این قانون ابزارهای الکترونیکی ارتباطی ماهوارهای را ذیل قوانین کنترل ارتباطات قرار داده است. بر اساس ماده 5 این قانون، هرگونه دسترسی یا تسهیل دسترسی به اینترنت از طریق ماهواره بدون مجوز رسمی دولتی، مشمول مجازاتهای مشخصی قرار میگیرد.
استارلینک
طیف مجازاتها: از حبس تعزیری تا مجازاتهای امنیتی
مجازاتهای در نظر گرفته شده برای استفاده از این تجهیزات بسته به نیت و میزان فعالیت فرد متغیر است:
استفاده شخصی و غیرامنیتی: اگر فردی صرفاً برای استفاده شخصی اقدام به نگهداری یا استفاده از تجهیزاتی مانند استارلینک کند، با حبس تعزیری از ۶ ماه تا ۲ سال مواجه خواهد شد و تجهیزات او نیز ضبط میگردد.
فعالیت در مقیاس توزیع: افرادی که در زمینه تأمین، تولید، توزیع، نصب یا راهاندازی این تجهیزات فعالیت میکنند (حتی اگر قصد توزیع داشته باشند)، مجازات شدیدتری را متحمل خواهند شد؛ این مجازات شامل ۲ تا ۵ سال حبس تعیین شده است.
استفاده با نیت علیه امنیت: سنگینترین حالت مربوط به زمانی است که استفاده یا تأمین این ابزارها با هدف مقابله با نظام یا به قصد جاسوسی انجام شود. در این صورت، اگر فرد به عنوان «نیروی دشمن» شناخته شود، مجازات او در ذیل احکام محاربه قرار میگیرد. در صورتی که این عنوان امنیتی بر او صدق نکند، مجازات ۵ تا ۱۰ سال حبس در انتظار او خواهد بود.
جمعبندی و پیامدها
این ساختار قانونی به روشنی نشان میدهد که هرگونه ورود، استفاده یا تسهیل دسترسی به خدمات اینترنت ماهوارهای بدون مجوز صادر شده از نهادهای ذیصلاح، عملی مجرمانه تلقی میشود. هدف این مقررات، کنترل کامل بر زیرساختهای ارتباطی کشور و جلوگیری از نفوذ یا دور زدن فیلترینگهای اعمال شده توسط نهادهای امنیتی اعلام شده است. بنابراین، کاربران باید آگاه باشند که استفاده از استارلینک در ایران در حال حاضر فاقد پشتوانه قانونی بوده و میتواند تبعات کیفری جدی در پی داشته باشد.
استارلینک و سایر ابزارهای اتصال اینترنت ماهوارهای در ایران فقط در صورت داشتن مجوز رسمی قابل استفاده هستند. در غیر این صورت، هرگونه فعالیت مرتبط با آنها میتواند منجر به حکم حبس و ضبط تجهیزات شود. این قانون نشاندهنده تقویت کنترل دولت بر فضای دیجیتال و ارتباطات است و از استفاده غیرقانونی از فناوریهای خارجی جلوگیری میکند.
⚠️ توجه: این اطلاعات بر اساس قانون جدید و گزارشهای رسمی معتبر (مانند خبرگزاری فارس) ارائه شده است.