تجربه بازیهای ویدئویی در ایران در طول دهه اخیر از یک سرگرمی ساده به یک چالش فنی پیچیده تبدیل شده است که نیازمند دانش عمیقی از زیرساختهای شبکه و پروتکلهای اینترنتی است. محدودیتهای ناشی از تحریمهای بینالمللی از یک سو و اختلالات مسیریابی در گرههای داخلی از سوی دیگر، گیمرهای ایرانی را در وضعیتی قرار داده که استفاده از تنظیمات پیشفرض شبکه عملاً به معنای محرومیت از بسیاری از سرویسهای آنلاین است. سیستم نام دامنه یا همان DNS (Domain Name System)، به عنوان یکی از حیاتیترین لایههای پروتکل اینترنت، در این جغرافیا نقشی فراتر از یک ابزار ترجمه آدرس ایفا میکند و به پل ارتباطی گیمرها با جهان دیجیتال تبدیل شده است. این گزارش تخصصی به کالبدشکافی ماهیت DNS، ضرورتهای حیاتی آن در اکوسیستم اینترنت ایران و تحلیل عملکردی برترین ارائهدهندگان برای پلتفرمهای استیم، پلیاستیشن و ایکسباکس میپردازد.
در ادامه مطلب مرجع جامع و تخصصی زیرساختهای DNS گیمینگ در ایران، تحلیل راهکارهای رفع تحریم، بهینهسازی شبکه و بررسی تطبیقی ارائهدهندگان داخلی و بینالمللی را مشاهد میکنید.

مبانی نظری و معماری فنی سیستم نام دامنه (DNS)
برای درک چرایی نیاز مبرم گیمرها به DNS، ابتدا باید ماهیت فنی این پروتکل در لایههای زیرین شبکه بررسی شود. سیستم نام دامنه در ادبیات شبکه به عنوان «دفترچه تلفن اینترنت» شناخته میشود که وظیفه اصلی آن تبدیل اسامی دامنههای قابل فهم برای انسان به آدرسهای پروتکل اینترنت (IP) قابل درک برای ماشین است.
سازوکار داخلی و فرآیند Resolve
فرآیند تبدیل یک نام مانند store.steampowered.com به یک آدرس عددی، برخلاف ظاهر سادهاش، یک عملیات سلسلهمراتبی و پیچیده است. هنگامی که کاربری در مرورگر خود آدرسی را وارد میکند یا کنسول بازی قصد اتصال به سرور مچمیکینگ را دارد، درخواستی به سرور DNS ارسال میشود. این سرور که به آن Recursive Resolver گفته میشود، مسئولیت یافتن آدرس نهایی را بر عهده میگیرد. این فرآیند شامل تعامل با سرورهای ریشه (Root)، سرورهای نام دامنه سطح بالا (TLD) و در نهایت سرورهای نام معتبر (Authoritative) است که رکورد نهایی IP را در اختیار دارند.
در شرایط ایدهآل، این فرآیند در کسری از میلیثانیه انجام میشود. اما در ایران، دو عامل اصلی این تعامل را مختل میکنند. اول، فاصله جغرافیایی زیاد از سرورهای اصلی DNS جهانی که باعث افزایش زمان پاسخگویی (Latency) میشود و دوم، پدیدهای به نام DNS Hijacking یا مداخله در پاسخهای DNS که در آن، زیرساختهای شبکه داخلی پاسخهای اشتباهی را برای دامنههای تحریم شده یا مسدود شده ارسال میکنند.

اهمیت سرعت DNS در پایداری گیمینگ
بسیاری از کاربران به اشتباه تصور میکنند که DNS تأثیری بر پینگ (Ping) فیزیکی داخل بازی ندارد. اگرچه DNS مستقیماً سرعت انتقال بستههای داده بازی (UDP packets) را تغییر نمیدهد، اما تأثیر مستقیمی بر زمان بارگذاری اولیه، سرعت اتصال به سرورهای احراز هویت و پایداری نشست (Session) دارد. یک DNS کند یا ناپایدار باعث میشود که کنسول در زمان اتصال به شبکه با خطاهای Timeout مواجه شود یا در میانه بازی، به دلیل عدم توانایی در تمدید آدرس سرور، ارتباط گیمر قطع شود.
ضرورت استفاده از DNSهای تحریمشکن در جغرافیای ایران
گیمرهای ایرانی با یک «تحریم دوطرفه» روبرو هستند. از یک سو، شرکتهای بزرگی نظیر مایکروسافت، یوبیسافت، الکترونیک آرتز و اکتیویژن، دسترسی با آدرسهای IP متعلق به ایران را مسدود کردهاند. از سوی دیگر، محدودیتهای داخلی و اختلال در پروتکلهای رمزگذاری شده، دسترسی به سرویسهایی نظیر دیسکورد یا فروشگاه پلیاستیشن را دشوار کرده است.
مکانیزم عمل تحریمشکنهای DNS
سرویسهای DNS تحریمشکن ایرانی نظیر «شکن»، «الکترو» و «رادار»، از تکنیکی به نام Transparent Proxy یا SNI Proxying استفاده میکنند. در این روش، هنگامی که گیمر قصد اتصال به یک سرور تحریمکننده را دارد، سرور DNS به جای بازگرداندن IP واقعی سرور مقصد، IP یکی از سرورهای واسط (Relay) خود را بازمیگرداند که در خارج از ایران مستقر است. به این ترتیب، ترافیک کاربر از میان این پل عبور کرده و سرور مقصد تصور میکند که درخواست از یک کشور مجاز ارسال شده است. این فرآیند بدون نیاز به استفاده از VPNهای سنتی که باعث افزایش شدید پینگ و مصرف حجم زیاد میشوند، تحریمها را دور میزند.

تحلیل تطبیقی ارائهدهندگان DNS: بینالمللی در برابر داخلی
برای انتخاب بهترین سرویس، باید توازنی میان سرعت، پایداری و قابلیت رفع تحریم برقرار کرد. ارائهدهندگان جهانی معمولاً سرعت و امنیت بالاتری دارند، اما در رفع تحریمهای خاص ایران ناتوان هستند.
جدول ۱: مشخصات فنی و کاربردی برترین ارائهدهندگان DNS جهانی
| نام سرویس | DNS اولیه | DNS ثانویه | شاخصه فنی اصلی | بهترین کاربرد |
|---|---|---|---|---|
| Cloudflare | 1.1.1.1 | 1.0.0.1 | سریعترین پاسخگویی جهانی | دانلود بازی و پایداری وب |
| 8.8.8.8 | 8.8.4.4 | سازگاری حداکثری با ISPها | استفاده عمومی و عیبیابی | |
| OpenDNS | 208.67.222.222 | 208.67.220.220 | امنیت و فیلترینگ بدافزار | امنیت شبکه و وبگردی |
| Quad9 | 9.9.9.9 | 149.112.112.112 | تمرکز بر حریم خصوصی | جلوگیری از حملات فیشینگ |
| NTT | 129.250.35.250 | 129.250.35.251 | مسیریابی بهینه در آسیا | کاهش پینگ در بازیهای آسیایی |
جدول ۲: مشخصات و قابلیتهای سرویسهای DNS تحریمشکن ایرانی (آپدیت ۲۰۲۵-۲۰۲۶)
| نام سرویس | آدرس اول | آدرس دوم | تمرکز اصلی | پلتفرم پیشنهادی |
|---|---|---|---|---|
| رادار گیم | 10.202.10.10 | 10.202.10.11 | کاهش پینگ و رفع اختلال | ایکسباکس و PC |
| الکترو | 78.157.42.100 | 78.157.42.101 | پایداری در مچمیکینگ | استیم و پلیاستیشن |
| شکن | 178.22.122.100 | 185.51.200.2 | رفع تحریم سرویسهای وب | لانچرها و وبسایتها |
| بگذر | 185.55.226.26 | 185.55.225.25 | سرعت لودینگ و دانلود | دانلود بازیهای PC |
| ۴۰۳ آنلاین | 10.202.10.202 | 10.202.10.102 | رفع تحریم ابزارهای توسعه | برنامهنویسی و استیم (Steam) |
استیم (Steam): بهینهسازی برای پلتفرم PC
استیم به عنوان بزرگترین فروشگاه دیجیتال بازی، در ایران با چالشهای متعددی روبروست. از باز نشدن بخش Community گرفته تا خطاهای دانلود در زمان استفاده از سرورهای خاص. گیمرهای PC برای استیم نیاز به ترکیبی از سرعت دانلود و قابلیت رفع تحریم دارند.
استراتژی انتخاب DNS برای کاربران استیم
در زمان دانلود بازیهای حجیم، پیشنهاد میشود از DNSهای بینالمللی نظیر کلادفلر یا گوگل استفاده شود. این سرویسها به دلیل داشتن گرههای CDN متعدد در کشورهای همسایه، میتوانند سرعت دانلود را تا ۳۰ درصد افزایش دهند. با این حال، برای اجرای بازیهایی نظیر Counter-Strike 2 یا Dota 2 که سرورهای Valve در آنها ایران را محدود کردهاند، استفاده از الکترو یا رادار گیم ضروری است.
تحلیل دادههای شبکه نشان میدهد که سرویس الکترو با استفاده از مسیرهای اختصاصی به سمت فرانکفورت و ورشو، پینگ پایدارتری را برای بازیهای رقابتی استیم فراهم میکند. همچنین استفاده از ابزارهایی مانند DNS Benchmark برای پیدا کردن سریعترین DNS بر اساس ISP کاربر (مخابرات، شاتل، همراه اول) قبل از شروع بازیهای رقابتی بسیار توصیه میشود.

پلیاستیشن (PlayStation): پایداری در شبکه PSN
کنسولهای PS4 و PS5 به شدت به شبکه PlayStation Network وابسته هستند. در ایران، مشکلاتی نظیر ارورهای WS-37397-9 یا عدم اتصال به Voice Chat دیسکورد روی کنسول، از شکایات رایج کاربران است.
تنظیمات بهینه برای PS5 و رفع خطاهای اتصال
برای کاربران پلیاستیشن، پایداری اتصال به سرورهای احراز هویت سونی اهمیت حیاتی دارد. استفاده از DNSهای سیسکو (208.67.222.222) و OpenDNS در بسیاری از تستها نشان داده است که نرخ Packet Loss را در زمان بازیهای آنلاین به حداقل میرساند. در صورتی که گیمر قصد دانلود بازی را داشته باشد، تغییر تنظیمات به DNSهای گوگل (8.8.8.8) به همراه تنظیم دستی MTU روی عدد ۱۴۷۳ یا ۱۴۵۰ میتواند پایداری دانلود را در زیرساختهای ضعیف بهبود بخشد.
همچنین، برای دور زدن تحریمهای فروشگاه و دسترسی به بخش آنلاین بازیهایی مانند FIFA (EA FC 25)، سرویس رادار پلاس و الکترو به عنوان راهکارهای بومی برتر شناخته میشوند که با مسیریابی مستقیم به دیتاسنترهای خاورمیانه (دوبی و بحرین)، کمترین تاخیر ممکن را ارائه میدهند.
ایکسباکس (Xbox): عبور از سختترین تحریمهای گیمینگ
مایکروسافت یکی از سختگیرانهترین سیاستهای تحریمی را علیه کاربران ایرانی اعمال کرده است. بدون استفاده از DNS تحریمشکن، کنسول ایکسباکس عملاً به یک دستگاه آفلاین تبدیل میشود؛ چرا که حتی ورود به حساب کاربری (Sign-in) نیز با آدرس IP ایران مسدود است.
راهکارهای اختصاصی برای کاربران ایکسباکس
بهترین گزینه برای این کنسول، استفاده از DNS اختصاصی ایکسباکس (37.220.84.124) یا سرویس رادار گیم است. رادار گیم با ایجاد یک لایه حفاظتی و مسیریابی هوشمند، نه تنها تحریمهای ورود به شبکه ایکسباکس لایو را دور میزند، بلکه پینگ بازیهای محبوبی نظیر Forza Horizon و Halo را به طرز چشمگیری کاهش میدهد.
نکته مهم برای کاربران ایکسباکس این است که در صورت بروز خطای “Service Unavailable”، باید حافظه کش DNS کنسول را با یک بار خاموش و روشن کردن کامل (Full Shutdown) یا تغییر تنظیمات شبکه پاک کنند تا آدرسهای جدید اعمال شوند.

تفکیک کاربردی: DNS مناسب برای هر سبک بازی
گیمرهای حرفهای میدانند که یک DNS واحد برای تمام سناریوها مناسب نیست. تفاوت در موقعیت سرورهای بازی (اروپا در برابر خاورمیانه) و نوع پروتکل ارتباطی بازی، انتخاب DNS را متفاوت میکند.
۱. بازیهای شوتر اول شخص (FPS) و اکشن سریع
در بازیهایی مانند Valorant، Call of Duty و Rainbow Six Siege، زمان ثبت تیر (Registry) وابسته به تاخیر رفت و برگشت دادههاست.
-
انتخاب پیشنهادی: رادار گیم و الکترو. این سرویسها با استفاده از CDNهای داخلی، مسیر رسیدن به سرورهای فرانکفورت را بهینهسازی میکنند.
۲. بازیهای ورزشی و شبیهساز (FIFA/EA FC)
در سری بازیهای فیفا، پایداری اتصال به سرورهای Ultimate Team از عدد پینگ مهمتر است. هرگونه نوسان (Jitter) منجر به لگهای سنگین میشود.
-
انتخاب پیشنهادی: شلتر (Shelter) و الکترو. این سرویسها در تستهای انجام شده روی کنسول PS5، کمترین میزان قطع اتصال را نشان دادهاند.
۳. بازیهای استراتژیک و MOBA (Dota 2/League of Legends)
این بازیها معمولاً ایران را تحریم نکردهاند اما مسیریابی نامناسب ISPها باعث پینگ بالای ۲۰۰ میلیثانیه میشود.
-
انتخاب پیشنهادی: NTT و Quad9. این DNSها به دلیل مسیریابی بهتر در گرههای بینالمللی، پینگ را به زیر ۱۰۰ میلیثانیه برمیگردانند.

راهنمای گامبهگام تنظیم DNS در کنسول و کامپیوتر
تنظیم در ویندوز ۱۰ و ۱۱
۱. از طریق منوی Start وارد Control Panel شده و به بخش Network and Internet بروید. ۲. روی Change adapter settings کلیک کنید. ۳. روی کانکشن فعلی (Wi-Fi یا Ethernet) راستکلیک کرده و Properties را انتخاب کنید. ۴. در لیست، Internet Protocol Version 4 (TCP/IPv4) را پیدا کرده و دکمه Properties را بزنید. ۵. در پنجره جدید، گزینه Use the following DNS server addresses را تیک بزنید و آدرسهای اولیه و ثانویه را وارد کنید.
تنظیم در پلیاستیشن ۵
۱. وارد Settings شده و به بخش Network بروید. ۲. در قسمت Settings، گزینه Set Up Internet Connection را انتخاب کنید. ۳. روی شبکه خود رفته، دکمه Options دسته را فشار دهید و Advanced Settings را انتخاب کنید. ۴. DNS Settings را روی Manual قرار داده و کدهای مورد نظر را در بخش Primary و Secondary وارد کنید.
تنظیم در ایکسباکس سریز
۱. دکمه Xbox روی دسته را بزنید و به Settings بروید. ۲. در بخش General، وارد Network settings شوید. ۳. Advanced settings و سپس DNS settings را انتخاب کنید. ۴. حالت را روی Manual قرار دهید و آدرسها را به ترتیب وارد کنید.
تحلیل آیندهپژوهی: تحولات DNS گیمینگ در سالهای ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵
گزارشهای اخیر حاکی از توقف فعالیت برخی سرویسهای دولتی نظیر «رادار گیم» و «۴۰۳ آنلاین» در ابتدای سال ۲۰۲۶ است. این موضوع نشاندهنده تغییر پارادایم از سرویسهای رایگان به سمت راهکارهای تخصصیتر و پولی است.
ظهور نسل جدید: DoH و DNSهای اختصاصی
با افزایش سطح فیلترینگ و اختلال در پورتهای سنتی DNS (پورت ۵۳)، پروتکلهای رمزگذاری شده نظیر DNS over HTTPS (DoH) و DNS over TLS (DoT) اهمیت بیشتری یافتهاند. این تکنولوژیها درخواستهای DNS را در میان ترافیک وب مخفی میکنند تا از دستکاری توسط ISPها در امان بمانند.
سرویسهای جدیدی نظیر توربو پینگ و ایزی پینگ با ارائه اشتراکهای پولی، DNSهایی را در اختیار کاربران قرار میدهند که از این پروتکلها پشتیبانی کرده و پایداری ۱۰۰ درصدی را حتی در زمان اختلالات شدید اینترنت تضمین میکنند. این سرویسها برخلاف DNSهای رایگان، دارای پشتیبانی ۲۴ ساعته بوده و در صورت تغییر IP سرورهای بازی، به سرعت بهروزرسانی میشوند.
مقایسه DNS با سرویسهای کاهش پینگ (Tunneling)
بسیاری از گیمرها تفاوت DNS با سرویسهایی نظیر «گادپینگ» یا «الیت پینگ» را نمیدانند. در حالی که DNS فقط آدرس را ترجمه میکند، سرویسهای کاهش پینگ یک تونل اختصاصی (VPN مخصوص بازی) ایجاد میکنند که تمام دادههای بازی را از مسیرهای خلوتتر و کوتاهتر عبور میدهد.
| ویژگی | DNS (رایگان / پولی) | سرویس کاهش پینگ (Tunneling) |
|---|---|---|
| هزینه | غالباً رایگان | اشتراکی و پولی |
| تأثیر بر پینگ | کم (تمرکز بر پایداری و لودینگ) | زیاد (کاهش مستقیم ۲۰ تا ۶۰ میلیثانیه) |
| رفع تحریم | عالی | عالی |
| سهولت تنظیم | بسیار آسان | نیازمند نرمافزار یا تنظیمات پیچیده |
| امنیت اکانت | بسیار بالا | نیازمند انتخاب سرویس معتبر (خطر بن شدن) |
گیمرهای حرفهای در ایران معمولاً از ترکیب هر دو استفاده میکنند؛ یعنی تنظیم یک DNS پایدار روی کنسول برای رفع تحریمهای اولیه و استفاده از یک سرویس تونلینگ روی روتر برای کاهش قطعی پینگ در مسابقات آنلاین.
نکات کلیدی برای حفظ امنیت و پایداری شبکه
استفاده از DNSهای ناشناس یا نامعتبر میتواند منجر به حملات DNS Spoofing شود که در آن هکرها شما را به نسخههای جعلی وبسایتها هدایت میکنند تا اطلاعات حساب کاربری شما را سرقت کنند. برای امنیت حداکثری: ۱. فقط از سرویسهای شناخته شده ایرانی (مانند شکن، الکترو، رادار) یا برندهای جهانی استفاده کنید. ۲. در صورت استفاده از اپلیکیشنهای DNS Changer، حتماً آنها را از منابع معتبری چون گوگل پلی دانلود کنید. ۳. پس از هر بار بهروزرسانی بزرگ بازی یا تغییر ISP، تنظیمات DNS خود را مجدداً تست کنید، چرا که ممکن است مسیرهای قبلی مسدود شده باشند.

جمعبندی و توصیههای نهایی
DNS در اکوسیستم اینترنت ایران نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت برای بقای گیمینگ آنلاین است. برای داشتن بهترین تجربه:
-
برای بازیهای آنلاین رقابتی، استفاده از DNSهای رادار گیم و الکترو به دلیل مسیریابی داخلی بهینه، اولویت دارد.
-
برای دانلود و بهروزرسانی، بازگشت به تنظیمات Cloudflare یا Google بالاترین پهنای باند را در اختیار شما قرار میدهد.
-
در صورت استفاده از ایکسباکس، حتماً از DNSهای تحریمشکن بومی استفاده کنید تا با ارورهای احراز هویت مواجه نشوید.
دنیای DNS در ایران همواره در حال تغییر است. گیمرها باید با پیگیری اخبار تکنولوژی و استفاده از ابزارهای تست شبکه، همواره آماده تغییر تنظیمات خود برای مقابله با محدودیتهای جدید باشند.






