رویداد سالانه کمیسیون سرپنتاین در لندن همواره به عنوان یکی از مهمترین بسترهای تجربی برای معماران برجسته جهان شناخته میشود؛ فضایی که در آن مرزهای میان هنر سازهای، فلسفه فضایی و تعاملات اجتماعی جابهجا میشوند. در جدیدترین اخبار معماری سال ۲۰۲۶، دفتر معماری تحسینشده مکزیکی، آتلیه لانزا (LANZA atelier)، با انتشار اسناد و رندرهای نهایی، گام بلندی در معرفی کانسپت طراحی پاویون سرپنتاین ۲۰۲۶ برداشته است.
این پاویون که با نام هندسی و مینیمال “a serpentine” نامگذاری شده، قرار است به عنوان بیست و پنجمین سازه موقت در محوطه گالری سرپنتاین جنوبی (Serpentine South) واقع در پارک سلطنتی هاید پارک لندن اکران شود.
این پروژه فراتر از یک سرپناه موقت، جستاری عمیق در ساختارهای vernacular (بومی) و بازخوانی تاریخ معماری بریتانیا با نگاهی مدرن است.
ایده اصلی لایهبندی فضایی در طراحی پاویون سرپنتاین ۲۰۲۶ توسط بنیانگذاران این آتلیه، ایزابل آباسکال و الساندرو آرینزو، از ساختار سنتی دیوارهای موسوم به “Crinkle-Crankle” الهام گرفته شده است. این دیوارهای متموج و زیگزاگی که از دیرباز در باغهای سنتی انگلستان برای پرورش میوه استفاده میشدند، به دلیل داشتن انحناهای متناوب، پایداری ساختاری فوقالعادهای را بدون نیاز به پشتبندهای ضخیم فراهم میکردند و همزمان مصرف مصالح را به حداقل میرساندند.
لانزا با الهام از این فرم ارگانیک، دو دیوار اصلی را در امتداد سایت طراحی کرده است. دیوار اول با حرکتی مارپیچ و پویا از میان زمین عبور میکند و مسیرهای حرکتی مراجعین را شکل میدهد، در حالی که دیوار دوم کاملاً با خط سایهانداز درختان کهنسال هاید پارک همپوشانی دارد تا کمترین میزان مداخله را در بافت سبز و اکوسیستم طبیعی پارک داشته باشد.
یکی از ارکان بنیادین در طراحی پاویون سرپنتاین ۲۰۲۶، انتخاب هوشمندانه آجر گلی پخته به عنوان متریال محوری سازه است. این انتخاب به طور مستقیم به نمای آجری و تاریخی ساختمان گالری سرپنتاین جنوبی اشاره دارد که در قرن نوزدهم میلادی ابتدا به عنوان یک چایخانه سنتی بنا شده بود.
آتلیه لانزا با چیدمان ریتمیک، متخلخل و خلاقانه بلوکهای آجری، دیوارهایی خلق کرده است که مرز صلب میان درون و بیرون را از بین میبرند. آجرها در برخی بخشها به صورت فشرده قرار گرفتهاند تا حریم امن و پناهگاهی در برابر بادهای فصلی ایجاد کنند و در بخشهای دیگر با فواصل منظم توزیع شدهاند تا به عنوان یک فیلتر بصری و فضایی عمل نمایند.
روی این ساختار مواج، سقفی نیمهشفاف قرار میگیرد که توسط ستونهای آجری بسیار باریک و مینیاتوری مهار شده است؛ این سقف نور خورشید را به صورت پراکنده و ملایم به داخل هدایت میکند و اتمسفری دائماً در حال تغییر را متناسب با ساعات مختلف روز پدید میآورد.
رویداد سال ۲۰۲۶ مصادف با بیست و پنجمین سالگرد آغاز به کار برنامه پاویون سرپنتاین است؛ برنامهای که در سال ۲۰۰۰ با سازه نمادین زاها حدید پایهگذاری شد و در طول ربع قرن گذشته میزبان معماران بزرگی چون فریدام اسکوبدو، دیبدو فرانسیس کِره، لینا گاتمه و مارینا تبسوم بوده است.
در این سالگرد تاریخی، طراحی پاویون سرپنتاین ۲۰۲۶ به جای تمرکز بر فرمهای پیچیده دیجیتالی یا ساختارهای غولپیکر فولادی، بر مفهوم سادگی، بازگشت به زمین و ظرفیتهای بنیادین معماری برای گردهمآوردن انسانها تأکید میکند. به گفته طراحان مکزیکی پروژه، شکلگیری این هندسه نرم و نفوذپذیر، واکنشی به نیاز انسان مدرن برای حضور در فضاهایی است که توسط طبیعت مهار شدهاند و حس آرامش را القا میکنند.
با توجه به اینکه پاویون “a serpentine” در تاریخ ۶ ژوئن ۲۰۲۶ به طور رسمی افتتاح میشود، این سازه تا پایان ماه اکتبر ۲۰۲۶ در جایگاه خود باقی خواهد ماند.
این فضا نه تنها به عنوان یک اثر هنری محیطی مورد بازدید معماران و گردشگران قرار میگیرد، بلکه بستر اصلی اجرای برنامههای عمومی گالری از جمله اجراهای زنده، نشستهای تخصصی معماری، اکران فیلم و رویدادهای محلی خواهد بود.
موفقیت آتلیه LANZA در طراحی پاویون سرپنتاین ۲۰۲۶ نشان میدهد که چگونه میتوان با ترکیب مصالح سنتی نظیر آجر و ایدههای پایداری اقلیمی، اثری خلق کرد که همزمان به گذشته وفادار و رو به سوی آینده داشته باشد.
