صنعت تراشهسازی شاهد یک چرخش تاریخی است. کمپانی ژاپنی Rapidus، که به عنوان امید اصلی ژاپن برای بازپسگیری جایگاه خود در تولید تراشههای پیشرفته شناخته میشود، تفاهمنامه همکاری (MoU) رسمی را با مرکز نیمههادی بریتانیا (UKSC) امضا کرد.
این توافق که در جریان سفر نخستوزیر ژاپن به لندن در ۱۴ ژوئن ۲۰۲۶ نهایی شد، هدفش اشتراکگذاری دانش فنی تولید نیمههادیهای نسل آینده و توسعه زنجیره تأمین بینالمللی برای کاهش وابستگی به قطبهای انحصاری فعلی است. این همکاری میتواند نقطه آغازی برای بازطراحی نقشه تولید تراشههای منطقی (Logic chips) در مقیاسهای زیر ۲ نانومتر در خارج از مرزهای سنتی باشد. آیا Rapidus موفق میشود با این اتحاد، موازنهی قدرت در بازار پردازندهها را تغییر دهد؟
در حالی که جهان تکنولوژی در تب و تاب اخبار هوش مصنوعی و معماریهای جدید پردازشی است، زیرساختهای فیزیکی تولید تراشه در حال تجربه یک تغییر پارادایم هستند. در تاریخ ۱۴ ژوئن ۲۰۲۶، خبر امضای تفاهمنامه میان شرکت ژاپنی Rapidus و مرکز نیمههادی بریتانیا (UKSC)، پیامد مهمی برای آینده تولید تراشههای پیشرفته داشت. این اقدام، بخشی از یک استراتژی کلان دیپلماتیک-صنعتی است که هدف آن ایجاد انعطافپذیری در زنجیره تأمین جهانی و دستیابی به تکنولوژیهای تولید زیر ۲ نانومتر است.
شرکت Rapidus که با حمایت دولت ژاپن تاسیس شده، در حال حاضر یکی از جدیترین رقبا برای ورود به چرخه تولید تراشههای فوقپیشرفته است. همکاری با UKSC به این شرکت اجازه میدهد تا از تخصص بریتانیا در طراحی معماریهای نیمههادی و سیستمهای کنترلی بهرهمند شود.
تمرکز اصلی این همکاری بر روی “تولید چابک” (Agile Manufacturing) است؛ فرآیندی که اجازه میدهد طرحهای پیچیده تراشه در زمان کوتاهتری به تولید انبوه برسند. این تفاهمنامه همچنین زمینهساز توسعه زیرساختهای مشترک برای آزمایش تراشههای نسل بعدی در محیطهای عملیاتی بریتانیا خواهد بود.
تا به امروز، بازار تولید نیمههادیها به شدت تحت تأثیر ظرفیتهای محدود TSMC و سامسونگ بوده است. ورود Rapidus به عنوان یک تولیدکننده جدید که مستقیماً با بازارهای غربی و آسیایی پیوند خورده، به معنای تلاش برای شکستن این انحصار است.
تحلیلگران بازار معتقدند که اگر Rapidus بتواند وعدههای خود را برای تولید انبوه نیمههادیهای نسل جدید در سالهای آتی عملی کند، هزینههای نهایی برای تولیدکنندگان تجهیزات الکترونیکی در اروپا و ژاپن کاهش خواهد یافت. این همکاری تنها یک توافق فنی نیست؛ بلکه یک سپر دفاعی در برابر تنشهای ژئوپلیتیک است که زنجیره تأمین تراشه را تهدید میکند.
تولید نیمههادیهای نسل جدید دیگر تنها یک بحث فنی میان مهندسان نیست، بلکه به یک ضرورت ملی برای قدرتهای اقتصادی تبدیل شده است. همکاری Rapidus و UKSC نه تنها ظرفیتهای نوآورانه در تولید نیمههادیهای نسل جدید را ارتقا میدهد، بلکه نشاندهنده مسیری است که در آن کشورهای پیشرفته سعی دارند حاکمیت خود بر لایههای زیرین تکنولوژی (یعنی همان لایههای سیلیکونی) را احیا کنند.
انتظار میرود در نیمه دوم سال ۲۰۲۶، جزئیات بیشتری از نقشه راه این پروژه و مراکز تحقیق و توسعه مشترک آنها منتشر شود.
