برای اولین بار، در این مقاله به طور جامع به سراغ معرفی نرم افزارهای تست، بررسی، بنچمارک، آنالیز و مشاهده جزئیات فنی و سخت افزاری کامپیوتر یا لپ تاپ ها خواهیم رفت. بهترین نرم افزارهای تست استرس و بنچمارک های سخت افزاری به همراه برنامه هایی که می توانید از طریق آنها، جزئیات دقیق مشخصات قطعات سخت افزاری را مشاهده کنید. با معرفی بهترین نرم افزار بنچمارک و تست قطعات سخت افزاری همراه مازستا باشید.
«نمایش مشخصات»، «مانیتورینگ»، «Stress Test» و «Benchmark» یک کار نیستند. CPU-Z و GPU-Z بیشتر برای شناسایی قطعه و بررسی پارامترها کاربرد دارند؛ HWiNFO و HWMonitor حسگرها را پایش میکنند؛ Cinebench و Blender Benchmark بار رندر ایجاد میکنند؛ 3DMark عملکرد گرافیکی را میسنجد و CrystalDiskMark سرعت ذخیرهساز را اندازه میگیرد. برای عیبیابی حرفهای معمولاً باید چند ابزار مکمل را کنار هم استفاده کرد.
| هدف | ابزار مناسب | نکته تفسیر نتیجه |
|---|---|---|
| شناسایی CPU و RAM | CPU-Z | فرکانس لحظهای را با وضعیت توان و بار سیستم بسنجید. |
| شناسایی GPU و حسگرها | GPU-Z / HWiNFO | دما، توان و Clock را هنگام یک بار تکرارپذیر ثبت کنید. |
| رندر CPU و GPU | Cinebench / Blender Benchmark | نتیجه نسخهها و موتورهای متفاوت را مستقیماً با هم مقایسه نکنید. |
| عملکرد Gaming GPU | 3DMark | آزمون متناسب با API و کلاس سختافزار را انتخاب کنید. |
| SSD و HDD | CrystalDiskMark | اندازه فایل، صف، دما و خالیبودن فضای درایو بر نتیجه اثر دارند. |
برای مقایسه معتبر، نسخه نرمافزار، تنظیمات آزمون، دمای محیط، Power Plan، درایور، وضعیت برنامههای پسزمینه و تعداد دفعات اجرا را ثابت نگه دارید. یک امتیاز منفرد سلامت قطعه را ثابت نمیکند؛ پایداری، دما، Errorها و تکرارپذیری نتیجه نیز باید بررسی شوند.
بدون شک نرم افزار CPU-Z یکی از بهترین و جامع ترین ها در این حوزه است. CPU-Z نه تنها تمامی جزئیات و مشخصات CPU سیستم را اعلام می کند، بلکه تعداد زیادی از مشخصات حافظه رم را نیز اعلام کرده و حتی دارای بنچمارک های داخلی است که CPU را در وضعیت های تک و تمام هسته تحلیل می کند. سی پی یو زد ساخت Frank Delattre است که نسخه اول آن 20 سال پیش منتشر شد.
دومین نرم افزار GPU-Z نام دارد که ساخت آن توسط تیم Techpowerup صورت گرفته است. این برنامه درست عملکردی مشابه با CPU-Z داشته با این تفاوت که مشخصات کارت گرافیک را نمایش می دهد. هیچ بنچمارکی در GPU-Z وجود نداشته اما میتواند خروجی تنظیمات و حسگرهای روی کارت مانند فرکانس های کاری، دما، ولتاژ و میزان مصرف را کنترل و ثبت کند.
نرم افزار HWinfo با هدف جذب کامل مشخصات و اطلاعات تمامی سخت افزارهای سیستم شما طراحی شده است. HWinfo اطلاعات را به 3 پنجره تقسیم می کند: خلاصه سیستم، یک گزارش کامل، و خوانش سنسور فعال. از آنجایی که داده های HWinfo بسیار جامع هستند، جزئیات دقیقی از تمامی سخت افزارهای سیستم ارائه می دهند که حتی توسط کاربران حرفه ای نیز مورد استفاده قرار می گیرد.
اگر به دنبال یک نرم افزار کوچک، جمع و جور و مطمئن هستید که مشخصات دقیق سیستم شما را به همراه سنسورهای حرارتی و فرکانسی نمایش دهد، Speccy را پیشنهاد می کنیم. Speccy ساخت تیم توسعه دهندگان CCleaner بوده و نمودارش به صورت ثانیه ای در حال بروزرسانی با داده های جدید سیستمی است. نسخه اولیه این نرم افزار رایگان بوده اما در نسخه پیشرفته که ویژگی های بیشتری را با بروزرسانی سالانه ارائه می دهد، نیازمند پرداخت سالانه 20 دلار هستید.
بدون شک یکی از جامع ترین و بهترین نرم افزارهایی که به صورت همزمان اطلاعات و Detail سیستم را در کنار تست های استرس به ما ارائه می دهد، نرم افزار AIDA64 است. نرم افزار آیدا 64 در چند نسخه عرضه می گردد که AIDA64 Extreme را می توان یکی از بهترین های آن دانست. AIDA توسط توسعه دهندگان نرم افزار مجارستانی FinalWire ساخته شده است و از سال 2010 تا کنون توسط ده ها نفر استفاده می شود. AIDA64 برای اندروید و iOS نیز عرضه شده و دارای چندین تست استرس با زمانبندی خودکار یا دلخواه است.
آخرین نرم افزار برتر در حوزه مشخصات قطعات سخت افزاری، HWMonitor است. HWMonitor کمتر از 2 مگابایت حجم داشتهو برای کاربران حرفه ای نیز گزینه ای ایده آل است. HWMonitor که تنها با سیستم عامل ویندوز سازگار است، به عنوان ابزاری برای زیر نظر گرفتن دما، سرعت فن و ولتاژ و … نیز کارایی دارد.
Cinebench ابزار رسمی Maxon برای سنجش توان رندر است. برخلاف نسخههای قدیمی، نسخههای جدید آن فقط CPU را آزمایش نمیکنند؛ Cinebench 2026 با موتور Redshift امکان ارزیابی CPU و GPU سازگار را فراهم میکند. هنگام مقایسه حتماً نسخه آزمون و نوع تست CPU یا GPU را یکسان نگه دارید، زیرا امتیاز Cinebench R23، 2024 و 2026 قابل مقایسه مستقیم نیست.
PCMark 10 یک آزمون مبتنی بر سناریوهای کاربری رایج Windows مانند بهرهوری، تولید محتوای دیجیتال و کارهای روزمره است؛ بنابراین نباید آن را آزمون مستقل و جامع تکتک قطعات دانست. نتیجه آن برای مقایسه تجربه کلی سیستمهای مشابه مفیدتر از تشخیص دقیق علت ضعف یک قطعه است. این برنامه در ابتدا توسط Futuremark تولید شده اما بعدها به دست UL خریداری شد. چند نسخه از PCMark 10 وجود دارد که Basic آن رایگان است.
یکی از قدرتمند، مشهور و بهترین نرم افزارهای جامع بنچمارک، 3DMark است که خود دارای چندین بنچمارک داخلی است. 3DMark که متعلق به UL است، برای اولین بار 20 سال پیش معرفی شده و تست ها و بنچمارک های آن برای محک زدن توانایی های کارت های گرافیک و تراشه های گرافیکی است. اکثر تست های آن بر اجرای بارهای گرافیکی سه بعدی فشرده با استفاده از آخرین فناوری رندر پشتیبانی شده توسط کارت های گرافیک مدرن تمرکز می کند. خانواده 3DMark آزمونهایی برای Windows، Android و iOS دارد و هر آزمون برای کلاس سختافزار و API مشخصی طراحی شده است. برای نمونه، نتیجه یک آزمون Ray Tracing موبایل را نباید با آزمون DirectX دسکتاپ مقایسه کرد؛ انتخاب Test درست به اندازه خود امتیاز اهمیت دارد.
یکی دیگر از بنچمارک های مهم دنیای سخت افزار، بنچمارک بلندر است. Blender Benchmark ابزار رسمی پروژه Blender برای سنجش عملکرد رندر روی CPU و GPU است و نتایج عمومی آن در Blender Open Data گردآوری میشوند. برای مقایسه، نوع Device، نسخه Blender و نمونه صحنه را یکسان انتخاب کنید؛ Median دادههای عمومی برای مشاهده روند مفید است، اما جای تست پروژه واقعی شما را نمیگیرد. برای جزئیات انتخاب سختافزار میتوانید راهنمای انتخاب کارت گرافیک برای Blender را نیز ببینید.
بنچمارک محبوب و مشهور Geekbench که محصولی از Primate Labs بوده و یکی از معدود بنچمارک هایی است که با تمامی سیستم عامل های اصلی یعنی Windows, Linux, MacOS, Android و iOS سازگار است. بنچمارک های Geekbench فاقد رابط کاربری جذاب بوده اما در پس زمینه تست هایی کامل را ارائه می دهد. Geekbench سخت افزارها را در بارهای محاسباتی متفاوت تست کرده و سپس نتایج نهایی را منتشر می کند. همچنین کاربران می توانند با رفتن به پایگاه داده Geekbench، امتیاز قطعه مورد نظر خود را با مدل های دیگر مقایسه کنند.
اگر به دنبال تستر چند پلتفرمی دیگری هستید، باید نگاهی به Novabench داشته باشید. این ابزار تست قطعات که برای ویندوز، لینوکس و macOS موجود است، تستهای CPU، GPU، RAM و ذخیره سازها مانند هارددیسک را ارائه میدهد. Novabench فاقد گستردگی برخی از بنچمارک ها مانند 3DMark بوده اما در عوض تمامی قطعات را با تست های متفاوت بررسی کرده و در پایان امتیازهایی را به آنها ارائه می دهد. استفاده از Novabench خصوصا برای لپ تاپ های کاربردی است.
نرم افزار CrystalDiskMark بر خلاف بسیاری دیگر از بنچمارک ها، به طور خاص و اختصاصی برای درایوهای ذخیره سازی مانند HDD و SSD تولید شده است. CrystalDiskMark درایوهای ذخیره سازی را به خوبی تست کرده و پارامترهای مهمی مانند سرعت خواندن و نوشتن متوالی و اتفاقی را نمایش می دهد. CrystalDiskMark سرعت خواندن، نوشتن و حالتهای Sequential و Random را گزارش میکند و بهجای یک امتیاز کلی، چند معیار قابلتحلیل ارائه میدهد. نتیجه میتواند با دما، ظرفیت اشغالشده، Cache، اندازه فایل آزمون و نوع اتصال تغییر کند؛ اجرای مکرر تستهای سنگین نیز روی SSD نوشتن اضافی ایجاد میکند.
برای بررسی سیستم، ابتدا هدف را تعیین کنید و بعد ابزار مناسب همان مؤلفه را اجرا کنید. نتیجه معتبر باید تکرارپذیر باشد و همراه دما، توان، Clock، درایور و شرایط آزمون ثبت شود. مقایسه امتیازهای مربوط به نسخهها یا تنظیمات متفاوت میتواند نتیجه گمراهکننده ایجاد کند.
اگر قصد خرید یا ارتقای سیستم دارید و میخواهید نتایج Benchmark را با نوع نرمافزار و پروژه واقعی خود تطبیق دهید، مشخصات کاربری و بودجه را در فرم درخواست پیشفاکتور و مشاوره مازستا ثبت کنید.
منابع رسمی: Maxon Cinebench، Blender Open Data، UL 3DMark و CrystalDiskMark.
